Vojislav Šešlj i Nikola Poplašen
Politika

Radikali u Srpskoj: Od “Velike Srbije” do integrisanja u PDP


Srpska radikalna stranka Republike Srpske je politička partija čija ideologija je doživjela najveći krah i poraz za dvije decenije postojanja!

Od ogromne podrške koju su nacionalno probuđeni Srbi tokom devedesetih godina davali radikalskoj politici stvaranja “Velike Srbije” sa zapadnom granicom na liniji Virovitica – Karlovac – Ogulin – Karlobag, radikali su na kraju u Srbiji bili pali ispod cenzusa i ostali bez svojih poslanika u Narodnoj skupštini Srbije, dok u RS predstavljaju minoran politički faktor čiji lider Milanko Mihajlica je u poslaničke klupe ulazio preko kompenzacionog mandata i zahvaljujući Srpskoj demokratskoj stranci, a na posljednjim lokalnim izborima prošle godine nije ni to uspio. Nedavno, najavljeno je integrisanje ove stranke u Partiju demokratskog progresa.

Proces formiranja Srpske radikalne stranke počeo je inicijativom za osnivanje Srpskog slobodarskog pokreta, koju je pokrenula grupa ideoloških i političkih istomišljenika u Beogradu, 6. januara 1990. godine. Osnivački kongres Srpskog slobodarskog pokreta održan je 23. januara 1990. godine u Batajnici, da bi deklaracijom o ujedinjenju Srpskog slobodarskog pokreta i Srpske narodne obnove 14. marta 1990. godine bio osnovan Srpski pokret obnove, kao jezgro buduće SRS. Odlukom Centralne otadžbinske uprave SPO od 18. juna 1990. godine promijenjen je naziv u Srpski četnički pokret i to u stvari predstavlja prvi raskol među srpskim radikalima kada su na suprotne strane otišli Vuk Drašković, neprikosnoveni lider SPO i njegov kum i kasniji vrhovni autoritet SRS Vojislav Šešelj.

SRS je zvanično formirana 23. februara 1991. godine u Kragujevcu kada je proglašeno ujedinjenje Srpskog četničkog pokreta i većine mjesnih odbora Narodne radikalne stranke. Novi politički subjekt nazvan je Srpska radikalna stranka, a na kongresu SRS u Beogradu 30. januara 1994. godine organizaciono su objedinjeni svi srpski radikali iz svih srpskih zemalja, među koje spada i SRS Republike Srpske koja je zvanično formirana u februaru 1992. godine u Banjaluci.

Banjalučki advokat Nikodin Čavić bio je nosilac aktivnosti na formiranju SRS RS, ali na osnivačkoj skupštini radikala s ove strane Drine za njihovog lidera je izabran profesor na Pravnom fakultet u Banjaluci Nikola Poplašen. Radikali su se pojavili kao prva opoziciona stranka do tada neprikosnovenom SDS-u i za samo pet godina političkog djelovanja postigli su neslućeni uspjeh. Lider stranke i njen predsjednički kandidat Nikola Poplašen na opštim izborima 1998. godine pobijedio je tadašnju predsjednicu RS Biljanu Plavšić.

Ipak, Poplašen praktično nije ni zasjeo u fotelju predsednika RS u punom kapacitetu, prije nego što ga je početkom marta 1999. godine sa te pozicije brutalno uklonio tadašnji visoki predstavnik u BiH Karlos Vestendorp. Poplašen je odbijao da mandat za sastav Vlade RS dodijeli tadašnjem premijeru Miloradu Dodiku, pa je Dodik u tehničkom mandatu bio na čelu Vlade RS do januara 2001. godine kada ga je zamijenio lider PDP-a Mladen Ivanić.

SRS RS je od 2000. do 2002. godine odlukama šefova OHR-a bilo zabranjeno učešće na izborima, ali ova stranka je od januara 2001. do marta 2006. godine podržavala vlast, ali kadrovi ove stranke nisu ulazili u Vladu RS sve do februara 2005. godine kada je visoki funkcioner SRS RS Miodrag Deretić izabran za ministra rada i boračko-invalidske zaštite u kabinetu Pere Bukejlovića.

U tom periodu, radikali su doživjeli i novi raskol iz koga je proizašla SRS “Dr Vojislav Šešelj”. Prije toga, tačnije nakon što je šef OHR-a zabranio politički rad Nikoli Poplašenu, za lidera stranke je izabran Radislav Kanjerić iz Bijeljine. On se u liderskoj fotelji zadržao do 2002. godine kada je došlo do pomenutog raskola među radikalima poslije koga ova stranka polako počinje da gubi stari sjaj. Za lidera SRS RS tada je izabran Milanko Mihajlica koji se i danas nalazi na toj funkciji, dok je drugo krilo radikala, odnosno SRS “Dr Vojislav Šešelj” predvodio Mirko Blagojević. U vrhu Šešeljevih radikala suprotstavljenih Mihajlici tada je ostao i Ognjen Tadić koji je par godinama kasnije pristupio SDS-u, uprkos žestokim kritikama koje je iznosio na račun ove stranke o čemu je svjedočanstvo ostavio sam Vojislav Šešelj u svojim knjigama. Tadić je 2017. napustio SDS i formirao Narodnu stranku koju je nakon samo šest mjeseci “utopio” u DNS na čijem je čelu Marko Pavić. Ono što je te 2002. godine uradio Mihajlica sa svojim istomišljenicima okretanjem leđa Vojislavu Šešelju i njegovoj rigidnoj politici, analitičari tumače kao preteču “naprednjačke” ideje koju su poslije šest godina u Srbiji utemeljili Tomislav Nikolić i Aleksandar Vučić.

Biljana Plavšić i Nikola Poplašen

Uprkos tome, za razliku od bivših radikala i novopečenih naprednjaka koji su distanciranjem od Šešelja u Srbiji napravili pravi politički bum, radikali u RS su iz godine u godinu bilježili pad povjerenja birača. Poseban paradoks je što su gore od njih na izborima prolazili oni koji su ostali vjerni neprikosnovenom lideru Vojislavu Šešelju.

SRS RS je na opštim izborima 2006. godine osvojila dva poslanička mjesta u Narodnoj skupštini RS, dok je “SRS “Dr Vojislav Šešelj” ostala ispod cenzusa. Na opštim izborima 2010. godine čast radikala odbranio je ljekar iz Hercegovine Slavko Boljanović koji je jedini ušao u poslaničke klupe, dok su Šešeljevci ponovo ostali izvan parlamenta Srpske. Na pretposljednjim opštim izborima 2014. godine lider SRS RS Milanko Mihajlica osvojio je kompenzacioni mandat i ušao u poslaničke klupe sa zajedničke liste SDS-SRS RS. Na tim izborima kao kandidat SRS RS poslanički mandat je osvojio i Siniša Ilić iz Zvornika, ali on je odmah potom zvanično postao član SDS-a. SRS “Dr Vojislav Šešelj” je na tim izborima na volšeban način osvojila dva poslanička mandata. Jedan je pripao Nedi Petrić iz Bijeljine koja je kao kandidat Šešeljevih radikala nastupala na zajedničkoj listi sa DNS-om i Naprednom Srpskom i koja je kasnije i zvanično pristupila DNS-u. Drugi mandat osvojio je Hercegovac Dragan Ristić koji je na izborima nastupao na listi Socijalističke partije i koji se u NSRS zvanično vodi kao poslanik SP-a, iako je poznato da je funkcioner Šešeljevih radikala.

Ni jedni, ni drugi radikali ne mogu da se pohvale pretjeranim uspjehom na lokalnim izborima. Mihajličin kandidat Rato Rajak uspio je 2012. godine da zasjedne u fotelju načelnika Rudog i tu poziciju je zadržao i poslije lokalnih izbora 2016, a “preživio” je i ovogodišnji referendum o njegovom opozivu. S druge strane, Šešeljevci su najzapaženije rezultat pravili u Bijeljini, gdje je njihov trenutni lider Dragan Đurđević dva mandata bio prvi čovjek bijeljinskog parlamenta. Funkcioner SRS “Dr Vojislav Šešelj” Nikola Đokanović na posljednjim lokalnim izborima, uz podršku stranaka vladajuće koalicije u RS, zasjeo je u fotelju načelnika opštine Donji Žabar.

Početkom marta 2013. godine, nastavljen je sunovrat radikala i ideologije Vojislava Šešelja, jer je u stranci koja u svom nazivu nosi njegovo ime nastao novi raskol i podjele, zbog čega se dugo vremena nije znalo ko je “čuvar pečata”, odnosno ko je na čelu te stranke. Naime, Mirko Blagojević i Dragan Đurđević tada su se žestoko sukobili i to je izazvalo novu podjelu radikala. Na kraju je Dragan Đurđević na ne previše jasan način odnio pobjedu i zauzeo lidersku poziciju, a posljednji ozbiljan sukob među Šešeljevcima izbio je u oktobru 2017. godine kada je zbog neslaganja sa Draganom Đurđevićem stranku napustio njen funkcioner Dejan Šantić koji je vrlo brzo nakon toga smijenjen i sa funkcije predsjednika Skupštine opštine Istočno Novo Sarajevo.

Kada je riječ o radikalima koje predvodi Mihajlica, nakon neulaska u republički parlament u oktobru prošle godine, nedavno je saopšteno da je došlo do dogovora sa rukovodstvom PDP-a predvođenog liderom te stranke Branislavom Borenovićem, o budućem zajedničkom djelovanju a potom i potpunom “utapanju” u tu partiju, čime bi se ogranak radikala u Srpskoj i zvanično ugasio nakon 27 godina. Na političkom nebu Srpske i dalje bi ostali tzv. Šešoljovi radikali.

Mihajlica: platili smo cijenu patriotizma

Milanko Mihajlica

Predsjednik SRS RS Milanko Mihajlica rekao je da je SRS RS državotvorna stranka koja je svoje ponašanje, od osnivanja do danas, podredila interesima Republike Srpske i srpskog naroda, zbog čega je, kako kaže, i platila najveću cijenu.

– SRS RS vodi dosljednu patriotsku politiku od svog nastanka i zbog toga je nekoliko godina bila eliminisana iz političkog života i zabranjivano joj je učešće na izborima i to u trenucima kada je trebala da postane najjača politička stranka u RS. Uspjeh SRS RS u trenucima kada smo imali predsjednika RS i podršku više od 120 000 birača brutalno je prekinut nedemokratskim odlukama visokog predstavnika i to je uveliko ostavilo traga na rad SRS RS – kaže Mihajlica.

Ono što uprkos svemu tome krasi SRS RS, nastavlja on, jeste njen patriotizam i politička dosljednost u odbrani RS i njenih interesa.

– SRS RS nikada nije prihvatala rješenja koja su loša za RS i ostala je imuna na pritiske od strane međunarodnih faktora, ali uzimajući u obzir činjenicu da se naša zemlja već duže vrijeme nalazi pod protektoratom ili svojevrsnom okupacijom, takva politika je bila žestoko sancionisana. S druge strane, oni koji su bili miljenici međunarodne zajednice, prije svega stranke iz postojeće vladajuće većine u RS, pobrinule su se da oslabe uticaj radikala u RS kao istinske patriotske stranke – kaže Mihajlica.

SrpskaCafe.com

Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.


ucitavam...

Možda vas zanima

Presušili Viktorijini vodopadi: Nikada nije bilo ovako (VIDEO)

DM

Mladić iz Laktaša pucao sebi u glavu pred trudnom djevojkom

DM

Nove sankcije Vašingtona, na spisku i državljani Srbije

DM

Burno u DNS-u: Banjac podnio ostavku, Pavić je nije prihvatio

DM

U zemljotresu kod Firence oštećena crkva, stanovništvo u strahu

DM

Ljubinje: Formirana nova skupštinska većina

DM

Predaj komentar

Komentari odražavaju stavove njihovih autora, ne i stavove portala srpskacafe.com. Molimo sve korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Zadržavamo pravo da obrišemo komentar bez prethodne najave i objašnjenja.

Ova stranica koristi kolačiće kako bi osigurali bolje korisničko iskustvo. Nastavkom korištenja pretpostavićemo da ste saglasni sa primanjem kolačića. Prihvati Pročitaj više