Izdvajamo

Vuk Branković – „srpski Juda“ ili velikan koji se do smrti borio protiv Turaka


Vuk Branković bio je srpski velikan posljednje decenije 14. vijeka, a čitav život posvetio je borbi protiv turskih osvajača, nikada im se nije pokorio i do kraja je branio svoje teritorije od njihove najezde, navodi većina istoričara. Uprkos tome, Vuk Branković je vremenom postao najpoznatiji „srpski Juda“.

Bio je veliki dobrotvor i ktitor, izgradio je i obnovio nebrojano manastira, a danas se sa sigurnošću ne zna ni gdje je sahranjen. Prema nekim izvorima, grob mu je u svetogorskom manastiru Svetog Pavla, prema drugim u Hilandaru.

Ipak, sve ove činjenice o Vuku Brankoviću manje su ili skoro potpuno nepoznate, jer se njegovo ime i danas, vijekovima poslije, vezuje za izdaju na Kosovu.

Kako smatra najveći broj istoričara, u ovome nema istine, a o izdaji prvi put piše Mavro Orbin, puna dva i po vijeka poslije Kosovskog boja. Poslije bitke, nasljednici kneza Lazara su priznali vrhovnu vlast sultana Bajazita, dok je upravo Vuk Branković nastavio da se odupire Osmanlijama i čuva nezavisnost svoje oblasti.

Sponzorisano

Svoju nepokornost Vuk Branković skupo je platio, preminuvši 1397. godine, negdje u dubinama osmanskih tamnica. Teška sudbina nije zaobišla ni cijelu njegovu porodicu, prenosi “Istorijski zabavnik”.

Šta je zapravo bilo sa Brankovićima?

Vuk Branković bio je oženjen Marom, najstarijom ćerkom kneza Lazara Hrebeljanovića i u braku sa njom imao je tri sina – Grgura, Đurđa i Lazara.

Najveći dio posjeda Vuka Brankovića pripao je Stefanu Lazareviću, strateški bitna zdanja su zauzeli Turci, dok su njegovoj supruzi Mari i sinovima ostala samo mala oblast sa sa sjedištem u Vučitrnu.

Grgur se zamonašio i kao monah Gerasim umro u Hilandaru 1408. Lazar je ubijen u toku bitke 1410. Kao jedini starešina domaćinstva ostao je Đurađ Branković. Pošto je njegov ujak, despot Stefan Lazarević, bio bez nasljednika, Đurđa je proglasio svojim nasljednikom i tako je Đurađ Branković postao srpski despot.

Tokom čitave svoje vladavine Đurađ je oscilovao između vazalstva i otpora Turcima. Njegovi sinovi Grgur i Stefan oslijepljeni su 1441. naredbom turskog sultana Murata Drugog.

Lazar je bio najmlađi sin despota Đurđa Brankovića i jedini koji nije bio oslijepljen. Bio je despot Srbije od 1456. do svoje iznenadne smrti 1458, kada ga je naslijedio stariji brat, oslijepljeni Stefan.

Despot Stefan zajedno sa snajom i odmah po stupanju na despotski tron suočio se sa najezdom Turaka koju je Mehmed Drugi pripremao još ranije. Sa sobom su vodili Stefanovog slijepog brata – Grgura Brankovića, u namjeri da ga postave na despotski presto. Jednom kada je napad počeo, ostali su neosvojeni samo Golubac i Smederevo.

Stefan je pomoć potražio od Ugara. U takvim okolnostima Srpska despotovina je počela praktično da se predaje, prepuštajući svoje zemlje tuđinima da je brane. Ipak, despot nije imao izbora.

Ovu situaciju je iskoristio bosanski kralj Stefan Tomaš, koji je ponudio da se njegov sin Stefan Tomašević oženi ćerkom umrlog despota Lazara i tako u miraz dobije i srpsku despotovinu. Despota Stefana niko nije ni pitao i on je bio prinuđen da napusti Srbiju.

Grgur se pred smrt zamonašio i kao monah German umro 1459. u Hilandaru. Stefan se do kraja života potucao po evropskim dvorovima, bolestan i u bijedi, moleći za pomoć. Sve do smrti je živio od milostinje koju su mu slali Mlečani, Dubrovčani i papa.

Kraj velike srpske porodice

Slijepi despot Stefan se 1460. oženio Angelinom, ćerkom Đorđa Arijanita Komnina, srednjovjekovnog gospodara oblasti Konjuha i Škumbe. Imali su sinove Đorđa i Jovana, kao i dvije ćerke Mariju i Milicu.

Titulu despota Srbije je Đorđu darovao mađarski kralj Matija Korvin 1486. godine. Početkom 1496. godine, Đorđe se zakaluđerio, a despotsku titulu je ostavio mlađem bratu Jovanu. Postao je arhiepiskop Maksim i kao takav proglašen za svetitelja.

Despot Jovan je imao sasvim drugačije poglede na svijet nego njegov brat Đorđe. On je posljednji Branković koji je vjerovao da mu je zadatak da sa vojskom pobijedi Turke i da ih istjera iz nekadašnje despotovine, pa da se popne na presto svojih predaka.

Proslavio se u borbama sa Turcima, svojim vojničkim prodorima u Bosni, a naročito kod Zvornika (Zvonika). Pripremao je veoma opsežne planove da uz pomoć Mletačke republike nastavi borbu sa Turcima do potpunog oslobođenja svoga naroda od njih, ali ga je smrt spriječila u tome 1502. godine.

Ni Đorđe, ni Jovan, kao ni njihov rođak Zmaj Ognjeni Vuk, nisu imali muških potomaka. Time je zamonašeni Đorđe tj. arhipeiskop Maksim, koji je nadživio svog mlađeg brata, bio posljednji muški Branković. Nakon njegove smrti 1516. ugašena je njihova loza.

Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.


Možda vas zanima

Otvorena izložba banjalučkog fotografa Siniše Pašalića

DB

Borac je šampion BiH!

DB

Građane BiH “bole” korupcija i cijene, a najmanje vjeruju političarima

DB

SDS i PDP: Vlast može donositi odluke i bez opozicije

SB

Poznati svi nosioci na Rolan Garosu

SB

Saopšten uzrok pada helikoptera u kojem je poginuo iranski predsjednik

SB

Predaj komentar

Komentari odražavaju stavove njihovih autora, ne i stavove portala srpskacafe.com. Molimo sve korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Zadržavamo pravo da obrišemo komentar bez prethodne najave i objašnjenja.

Ova stranica koristi kolačiće kako bi osigurali bolje korisničko iskustvo. Nastavkom korištenja pretpostavićemo da ste saglasni sa primanjem kolačića. Prihvati Pročitaj više