Vlada Republike Srpske usvojila je Nacrt zakona o posebnom registru i javnosti rada neprofitnih organizacija.
Cilj je bolja kontrola i sprečavanje stranog uticaja, a ne zabrana niti cenzura ovih organizacija. Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik upozorava da su brojne nevladine organizacije, mediji i novinari bili finansirani američkim sredstvima putem USAID-a, i to u iznosu od 402 miliona dolara u posljednje četiri godine.
Zvanično, Nacrt zakona o posebnom registru i javnosti rada neprofitnih organizacija – nezvanično, nacrt zakona o stranim agentima. Kojeg god naziva bio, trebalo bi da uvede red u ovu oblast. U skupštinsku proceduru će na prvom narednom zasjedanju, a jasno definiše uspostavljanje registra neprofitnih organizacija osnovanih u Srpskoj, a koje finansiraju strani subjekti. Agentom stranog uticaja biće smatrane takve organizacije koje imaju političko ili djelovanje koje narušava ustav i integritet Republike Srpske,.
– Zabranjuje se političko djelovanje ili politička aktivnost neprofitnih organizacija, što podrazumijeva zabranu finansiranja političkih kampanja, subjekata u predizbornom ili u fazi kampanje. Dok je politička aktivnost označena kao svaka aktivnost prema organima ili institucijama ili izabranim predstavnicima Republike Srpske u institucijama BiH, a u smislu formulisanja politike, političkog ili javnog interesa Republike Srpske – rekao je ministar pravde Srpske Miloš Bukejlović.
To i jeste u centru pažnje institucija. Da se obezbijedi da se zna za svaku marku koju su dobile i na koji način su je nevladine organizacije utrošile. Žele i da se spriječe moguće zloupotrebe i korišćenje ovih organizacija za postizanje političkih ciljeva.
– Ovim zakonom se ne zabranjuje ili još manje ograničava rad NVO, nego se isključivo pplanira uvesti mehanizam za bolji nadzor njihovog djelovanja, ali i izvor finansiranja. Sve u skladu sa demokratskim standardima, ali i međunarodnim praksama – navodi Bukejlović.
Da je Republici Srpskoj potreban zakon koji će regulisati finansiranje nevladinih organizacija, saglasan je i predsjednik Milorad Dodik. Podsjeća da je netransparentno i štetno trošenje sredstava američkih građana prepoznao i predsjednik SAD Donald Tramp, koji je ukinuo takvo finansiranje. A samo u BiH, u posljednjih nekoliko godina, posredstvom USAID-a slilo se 400 miliona dolara.
– Da je ušlo 400 miliona u Njemačku, to bi se vidjelo. Ovdje se ne vidi, to su podzemne operacije bile, ključno pitanje, a to su podrška ovim NVO, nekim medijima. SAD su putem takvih ambasadora kakav je Majkl Marfi, finansirale raspad BiH i mislim da su uspješno uradile. BiH nema šansu da preživi – kaže Dodik.
Upravo je u prethodnom periodu bilo sporno političko djelovanje nevladinih organizacija u BiH, iako nemaju legitimitet da se uključuju u politički život. Zato je, kaže ministar za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Republike Srpske Željko Budimir, globalni trend zakonsko regulisanje njihovog rada.
– Koga predstavljaju NVO? Pojavljuju se i djeluju kao političke partije. Tako da, države koje ne regulišu rad nevladinog sektora, uđu u jedan vrlo nestabilan politički period, jer o političkim pitanjima govore oni koji ne učestvuju legalno i legitimno u političkom životu – kaže Budimir.
Da bi bilo spriječeno da nevladine organizacije budu instrument za određene ciljeve, u smislu uticanja na stavove javnog mnjenja i donošenje određenih zakona, institucije Republike Srpske odlučile su se za donošenje ovog zakona. Ministar pravde ističe da zakon nije u suprotnosti s Ustavom BiH i Evropskom konvencijom o ljudskim pravima.
RTRS
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.