Na današnji dan, 31. marta 1951. godine, svečano je obilježena prva prodaja upotrebljivog elektronskog računara u istoriji.
Bio je to znameniti UNIVAC (UNIVersal Automatic Computer), koji je isporučen američkom Birou za popis stanovništva, čime je ozvaničen prelazak računarstva iz vojnih laboratorija u poslovni svijet.
Ovaj revolucionarni sistem proizvela je kompanija „Remington Rand”, nekadašnji gigant u proizvodnji oružja i pisaćih mašina, čiji je današnji nasljednik korporacija „Unisys”.
Iako je isporučen u martu, zvanično je pušten u rad 14. juna iste godine, označivši početak komercijalne upotrebe računarske tehnologije.
Mašina teška 13 tona sa 5.200 vakuumskih cijevi
UNIVAC I je bio istinski tehnološki div svog vremena. Sa težinom od čak 13.000 kilograma i površinom od 35,5 kvadratnih metara, ovaj računar je zauzimao čitave prostorije.
Unutar njegovog kućišta nalazilo se 5.200 vakuumskih cijevi, a sistem je trošio nevjerovatnih 125 kW električne energije.
U pogledu performansi, UNIVAC je mogao da obavlja oko 1.905 operacija u sekundi (prema nekim izvorima oko 1.000), što je tada predstavljalo vrhunac tehnološke moći.
Za razliku od svojih prethodnika, koristio je magnetske trake za čuvanje podataka, što je bila ogromna inovacija u odnosu na dotadašnje bušene kartice.
Trijumf nad skepticima: Predviđanje pobjede Ajzenhauera
UNIVAC je stekao svjetsku slavu 1952. godine, kada je tokom predsjedničkih izbora u SAD-u, na uzorku od svega 1% glasova, predvidio premoćnu pobjedu generala Dvajta Dejvida Ajzenhauera.
U tom trenutku, većina anketara davala je prednost Adlaiju Stivensonu , pa se televizijska mreža CBS nije usudila da objavi predviđanje računara, plašeći se greške.
Tek kada su stigli zvanični rezultati koji su potvrdili Ajzenhauerovu pobjedu, javnost je shvatila nevjerovatnu sposobnost ove mašine, što je zacementiralo percepciju računara kao moćnog alata budućnosti.
Tehničke karakteristike i nasljeđe
UNIVAC I su razvili Džon Presper Ekert i Džon Mokli, vizionari koji su prethodno kreirali čuveni ENIAC. Njihova tehnologija je uvela standarde koji se i danas cijene:
- Memorija: Koristio je živine cijevi sa kapacitetom od 1.000 riječi (12 znakova po riječi).
- Brzina: Osnovne operacije sabiranja izvodio je za otprilike 120 mikrosekundi.
- Cijena: Prvi primjerak koštao je oko milion dolara, što bi danas odgovaralo iznosu od više desetina miliona dolara.
Ukupno je isporučeno 46 ovih uređaja raznim institucijama, vladama i velikim kompanijama. Većina univerziteta u to vrijeme nije bila dovoljno bogata da sebi priušti ovakvu investiciju.
Iako je zahtijevao stalno održavanje zbog osjetljivih vakuumskih cijevi, UNIVAC ostaje simbol prelaska čovječanstva u digitalnu revoluciju, postavljajući temelje za sve moderne uređaje koje danas koristimo.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.