Privatni fakulteti u BiH zgrću milione

Privatne visokoškolske ustanove u Bosni i Hercegovini tokom protekle godine ostvarile su desetine miliona maraka prihoda i čistu zaradu veću od osam miliona KM, pokazuje najnovija finansijska analiza.

Iza paravana obrazovnih ustanova krije se sektor u kojem se obrće ogroman novac, ali i mreža političara, nosilaca javnih funkcija i ljudi iz institucija koje bi trebale da kontrolišu kvalitet i zakonitost rada tih istih fakulteta.

Finansijski izvještaj: Gdje se slilo najviše novca?

Prema analizi portala CAPITAL, najveći dio kolača ugrabili su univerziteti sa sjedištem u Sarajevu, Travniku i Banjaluci. Zbirno u dva entiteta (bez uračunatog Brčko Distrikta), privatne visokoškolske ustanove prihodovale su preko 57 miliona maraka.

Federacija BiH: Prednjači Sarajevo, Travnik u samom vrhu

Privatni univerziteti u FBiH ostvarili su ukupan prihod od 42,3 miliona KM, uz prikazanu dobit od 7,6 miliona maraka.

• Internacionalni univerzitet Sarajevo: 15,1 milion KM prihoda / 3 miliona KM dobiti
• Internacionalni univerzitet Burč (Burch): 10,9 miliona KM prihoda / 1,3 miliona KM dobiti
• Univerzitet u Travniku: 8,4 miliona KM prihoda / 2,6 miliona KM dobiti
• Internacionalni univerzitet u Travniku: 3,7 miliona KM prihoda / 374,6 hiljada KM dobiti
• Evropski univerzitet Kalos (Kallos) Tuzla: 1,8 miliona KM prihoda / 253,9 hiljada KM dobiti
• Sveučilište/Univerzitet Vitez: 1,8 miliona KM prihoda / 10.900 KM dobiti
• Univerzitet Hercegovina: 657 hiljada KM prihoda / 46 hiljada KM dobiti

Republika Srpska: “Apeiron” drži tron, pojedinci u debelom minusu

U Republici Srpskoj privatne visokoškolske ustanove ukupno su prihodovale 15,3 miliona KM, dok im je prikazana dobit iznosila 1,043 miliona KM.

Posebno interesantan put ima banjalučki “Prometej”, koji je promijenio pravnu formu pa ubuduće neće poslovati kao ustanova već kao društvo sa ograničenom odgovornošću (d.o.o.), odnosno klasična firma. Sa druge strane, za gubitaša “PIM” vezuje se ime načelnika sarajevske opštine Stari Grad Irfana Čengića, koji je bio student ovog univerziteta, otkriva Capital.

Politička elita u profesorskim i vlasničkim foteljama

Ono što izaziva najveću zabrinutost i otvara ozbiljna pitanja o sukobu interesa jeste masovna angažovanost političara na privatnim fakultetima, gdje se pojavljuju kao predavači, dekani, ali i direktni suvlasnici.

• Federalni poslanik Demokratske fronte Mirza Čelik zvanično je suvlasnik Internacionalnog univerziteta Brčko distrikt.
• Zamjenik ministra spoljnih poslova BiH i međunarodni sekretar HDZ-a BiH Josip Brkić osnivač je Univerziteta Hercegovina.
• Nedeljko Stanković, član Upravnog odbora Agencije za razvoj visokog obrazovanja i osiguranje kvaliteta BiH, vlasnik je čak dva univerziteta (u Tuzli i Brčko distriktu).

Ni u Republici Srpskoj situacija nije drugačija. Na vodećem univerzitetu “Apeiron” u nastavnom kadru se nalaze vrlo upečatljiva imena. Tamo u statusu redovnog profesora predaje aktuelni ministar unutrašnjih poslova RS Siniša Karan.

Pored njega, angažovan je i Stevo Škrbić u statusu docenta. On je istovremeno zamjenik direktora Agencije za visoko obrazovanje i razvoj kvaliteta BiH, a pored “Apeirona”, predaje i na pomenutom privatnom univerzitetu Nedeljka Stankovića u Tuzli.

Pitanje sukoba interesa i sumnjive diplome

Ovakva premrežena struktura odnosa, u kojoj isti pojedinci istovremeno kreiraju državne obrazovne politike, sjede u regulatornim tijelima za kontrolu kvaliteta i zarađuju plate na privatnim univerzitetima, potpuno obesmišljava nadzor nad ovim sektorom.

Dodatnu sumnju i nepovjerenje javnosti podgrijavaju i česte policijske istrage, optužnice, kao i javno iznesene informacije o teškim neregularnostima u samom procesu studiranja i nezakonitom izdavanju diploma u BiH.

Capital

Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.