Pljačke muzeja širom Evrope mijenjaju lice: kriminalci sve češće koriste eksploziv, vatreno oružje i brutalnu silu, dok iza napada stoje organizovane kriminalne mreže i nove grupe regrutovane putem društvenih mreža.
To se navodi u novom izvještaju Evropske agencije za saradnju u sprovođenju zakona (Evropol), koji upozorava na promjenu metoda i ciljeva krađa kulturnih dobara.
Od prikrivenih krađa do nasilnih napada
U dokumentu „Promjena taktike, promjena ciljeva: evoluirajuća priroda pljački muzeja“ navodi se da je došlo do zabrinjavajućeg porasta nasilnih i agresivnih metoda.
Kriminalci sve češće koriste maljeve, eksploziv i vatreno oružje kako bi provalili u muzeje i zastrašili zaposlene.
Istovremeno, njihova pažnja sve je više usmjerena na plemenite metale, drago kamenje i kulturno značajne artefakte, zbog velike potražnje na ilegalnom tržištu i mogućnosti lake preprodaje.
Evropol upozorava da se mijenja i profil počinilaca.
Društvene mreže postale mjesto za regrutovanje
U pljačkama se pojavljuju i novi kriminalni akteri, uključujući ad hok grupe regrutovane putem društvenih mreža.
Oni se razlikuju od tradicionalnih trgovaca kulturnim dobrima koji su se uglavnom oslanjali na prikrivene i nenasilne metode.
Dio počinilaca, navodi se u izvještaju, djeluje kao oportunisti iz drugih kriminalnih sektora koje privlači kombinacija niskog rizika i velikog profita.
Eksploziv, sekire i bejzbol palice
Evropol kao primjer navodi više pljački koje pokazuju promjenu taktike.
Iz muzeja u Asenu u Holandiji su krajem januara 2025. godine, uz pomoć eksploziva, ukradeni dački arheološki artefakti, uključujući zlatni šljem iz Koćofeneštija i tri dačke zlatne narukvice.
U oktobru 2025. godine lopovi su opljačkali Luvr, razbivši prozor i vitrine.
U muzeju Konjak-Žej u Francuskoj, 2024. godine, pljačkaši su uz pomoć bejzbol palica i sjekira ukrali sedam predmeta ukrašenih zlatom i dijamantima.
Kriminalne mreže trguju kulturnim blagom širom Evrope
Evropol je u novembru 2025. godine podržao koordinisanu operaciju u kojoj su učestvovali organi za sprovođenje zakona iz nekoliko država članica Evropske unije i partnerskih zemalja.
Tokom operacije razbijena je kriminalna mreža umiješana u trgovinu kulturnim dobrima velikih razmjera širom EU i šire.
Mreža je bila aktivna u trgovini antičkim zlatnim i srebrnim novčićima i drugim antikvitetima, a istražitelji su otkrili i veze između pojedinaca sa sjedištem u različitim zemljama.
Muzejske pljačke više nisu ono što su bile
Krađe u muzejima generalno se smatraju nenasilnim oblikom organizovanog imovinskog kriminala, jer se počinioci tradicionalno oslanjaju na obmanu i prikrivenost.
To uključuje izviđanje, detaljno planiranje i diskretno izvršenje krađe.
Međutim, noviji izvještaji država članica i istrage ukazuju na jasnu promjenu i metoda i ciljeva.
– Počinioci usvajaju direktnije i konfrontacionije pristupe i fokusiraju se na određene kategorije kulturnih artefakata – zaključuje se u izvještaju Evropola.
Tanjug
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.