Američki predsjednik Donald Tramp nagovijestio je da više nije spreman da američki stav o suverenitetu nad Foklandskim ostrvima smatra neupitnim, što bi moglo dodatno zategnuti odnose Vašingtona i Londona.
Njegove riječi dolaze u trenutku pojačanih američkih pritisaka na saveznike zbog izdvajanja za odbranu i NATO.
Tramp: Uvijek preispitujem svaki stav
Tramp rekao je da preispituje stav SAD o Foklandskim ostrvima.
– Uvijek preispitujem svaki stav, to je samo jedan od mnogih – rekao je Tramp.
SAD zvanično zauzimaju neutralan stav kada je riječ o tome kome pripada suverenitet nad ostrvima. Britanija ih je prvi put proglasila svojom teritorijom krajem 17. vijeka, a njima gotovo neprekidno upravlja od 1833. godine.
U praksi, međutim, SAD priznaju britansku upravu nad Foklandskim ostrvima.
Spor koji je 1982. godine prerastao u rat
Foklandska ostrva bila su poprište argentinske invazije 1982. godine, nakon koje je uslijedio rat sa Velikom Britanijom.
Vlada Margaret Tačer tada je poslala mornaričku operativnu grupu, koja je na kraju dovela do ponovnog zauzimanja ostrva.
Britanija je u tom periodu imala i snažnu diplomatsku podršku tadašnjeg američkog predsjednika Ronalda Regana, iako su SAD istovremeno bile saveznik argentinske vojne hunte.
Da li Tramp koristi Foklande kao pritisak na London?
Komentari Donalda Trampa predstavljaju do sada najjasniji znak da bi njegova administracija mogla da iskoristi spor oko ostrva u pritisku na britansku vladu.
U fokusu su izdvajanja za odbranu i doprinosi NATO-u.
Neimenovani američki zvaničnik prošle sedmice rekao je za Telegraf da bi Vašington mogao da promijeni stav o ostrvima ukoliko Britanija ne ispuni obaveze u vezi sa izdvajanjima za odbranu.
To je uslijedilo nakon izvještaja da se britanski kancelar Džon Hili sprema da odustane od ranije obaveze da do 2030. godine izdvaja tri odsto BDP-a za odbranu, kada bude predstavio svoj prvi budžet 28. oktobra.
Tramp tokom oba predsjednička mandata insistira da saveznici SAD povećaju vojne budžete i doprinose NATO-u, optužujući druge zemlje da se „švercuju“ na račun Amerike.
Na samitu u Hagu prošle godine saveznici su se obavezali da će do 2035. godine izdvajati pet odsto BDP-a za odbranu i rashode povezane sa bezbjednošću.
Pentagon već ranije otvorio pitanje Foklanda
U aprilu je procureli imejl iz Pentagona ukazao na mogućnost preispitivanja britanskog prava na ostrva.
Kao mogući razlog navedeno je nedovoljno podržavanje Trampove odluke da započne rat sa Iranom.
Eventualna promjena američkog stava predstavljala bi snažan psihološki udarac britanskom suverenitetu nad Foklandskim ostrvima.
Tramp sve bliži Argentini
U međuvremenu, Donald Tramp se zbližio sa argentinskim predsjednikom Havijerom Milejem (Javier Milei), koji je prisustvovao njegovoj drugoj inauguraciji u januaru prošle godine.
Mileji otvoreno podržava argentinsko pravo na Foklandska ostrva.
Prošle godine Tramp je odobrio finansijsku pomoć Argentini u vrijednosti od 20 milijardi dolara kako bi joj pomogao da prevaziđe finansijsku krizu, ali je sredstva uslovio pobjedom Milejeve stranke na narednim parlamentarnim izborima.
Stanovnici Foklanda već su rekli šta žele
Na referendumu održanom 2013. godine, 1.513 od ukupno 1.517 stanovnika Foklandskih ostrva koji su glasali izjasnilo se da želi da ta teritorija ostane dio Ujedinjenog Kraljevstva.
Pitanje Foklanda ponovo je dospjelo u centar pažnje i nakon pobjede Argentine nad Engleskom rezultatom 2:1 u polufinalu Svjetskog prvenstva u julu.
Argentinski fudbaleri tada su tokom proslave razvili transparent sa porukom – Malvini su argentinski.
Argentinski fudbalski savez potom je kažnjen sa 235.000 dolara od strane FIFA zbog kršenja pravila o nesportskim demonstracijama.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.