Na današnji dan, 28. oktobra 1886. godine, svečano je otkriven Kip slobode u njujorškoj luci. Monumentalni spomenik, koji su Sjedinjenim Američkim Državama poklonili Francuzi, tokom decenija prerastao je u jedan od najprepoznatljivijih simbola slobode, demokratije i nade za bolju budućnost.
Pogled na Njujork teško je zamisliti bez Kipa slobode, spomenika koji već gotovo 140 godina dočekuje brodove u gradskoj luci. Sa visoko podignutom bakljom i krunom sa sedam zraka, ova monumentalna figura postala je mnogo više od turističke atrakcije – za milione ljudi predstavlja simbol slobode, novih početaka i mogućnosti da se izgradi drugačiji život.
Kip slobode, čiji je zvanični naziv „Sloboda koja obasjava svijet“, bio je poklon Francuske američkom narodu povodom stogodišnjice američke nezavisnosti. Ideja je potekla od francuskog mislioca Eduara de Labulea, dok je izradu spomenika preuzeo francuski vajar Frederik Ogist Bartoldi. Na konstrukciji je radio i čuveni inženjer Gistav Ajfel, poznat po izgradnji Ajfelovog tornja u Parizu.
Spomenik koji je preko Atlantika stigao u dijelovima
Izgradnja Kipa slobode bila je veliki inženjerski poduhvat za 19. vijek. Spomenik je izrađivan u Francuskoj od 1875. do 1884. godine, a zatim je rastavljen i pripremljen za transport preko Atlantskog okeana.
U Njujork je stigao u junu 1885. godine, u 350 dijelova spakovanih u 214 sanduka. Nakon toga uslijedilo je ponovno sastavljanje na ostrvu koje se danas zove Ostrvo slobode, na ulazu u njujoršku luku.
Svečano otkrivanje održano je 28. oktobra 1886. godine, uz prisustvo američkog predsjednika Grovera Klivlenda. Uprkos kiši i magli, događaj je privukao veliki broj ljudi, a grad je organizovao svečanosti na kopnu i vodi.
Baklja, kruna i simbolika koja nosi snažnu poruku
Kip slobode visok je oko 93 metra, računajući postament i baklju. Sama figura visoka je nešto više od 46 metara, a izrađena je od bakarnih ploča postavljenih preko unutrašnje metalne konstrukcije.
Zelenu boju koju danas prepoznajemo dobio je tokom vremena, usljed prirodne oksidacije bakra. Kada je prvobitno otkriven, spomenik je imao boju sličnu boji bakarnog novčića.
Svaki važan detalj nosi simbolično značenje. Baklja u desnoj ruci predstavlja prosvjetljenje, dok ploča u lijevoj ruci nosi datum 4. jul 1776. godine, kada je usvojena Deklaracija nezavisnosti Sjedinjenih Američkih Država.
U podnožju statue nalaze se polomljeni lanci i okovi, koji simbolizuju oslobađanje od ropstva i ugnjetavanja. Sedam zraka na kruni tradicionalno se tumači kao simbol slobode koja se širi na sedam mora i sedam kontinenata.
Simbol nade za milione doseljenika
Posebno mjesto u istoriji Kipa slobode zauzima njegova povezanost sa imigracijom. Za brojne ljude koji su krajem 19. i početkom 20. vijeka dolazili u Ameriku u potrazi za poslom, sigurnošću ili boljim životom, spomenik je predstavljao jedan od prvih prizora nove domovine.
U blizini se nalazi i Ostrvo Elis, preko kojeg je od 1892. do 1954. godine prošlo približno 12 miliona imigranata. Zbog te povezanosti, Kip slobode postao je snažan simbol nade, prilike za novi početak i života bez progona.
Njegovo značenje dodatno je učvršćeno pjesmom „Novi kolos“, koju je napisala američka pjesnikinja Ema Lazarus 1883. godine. Stihovi iz pjesme, posvećeni ljudima koji traže utočište i novu priliku, kasnije su postavljeni na ploču unutar postamenta.
Od istorijskog poklona do svjetske znamenitosti
Kip slobode proglašen je nacionalnim spomenikom 1924. godine, a 1984. godine uvršten je na UNESCO-vu Listu svjetske baštine. Danas predstavlja jedno od najprepoznatljivijih mjesta u Sjedinjenim Američkim Državama.
Njegova priča, međutim, nije samo priča o metalu, arhitekturi i inženjerstvu. Ona govori o ideji slobode koja je kroz istoriju imala različita značenja za različite ljude – od borbe protiv ropstva do nade koju su doseljenici povezivali sa novim početkom.
Gotovo vijek i po nakon svečanog otkrivanja, Kip slobode i dalje stoji na ulazu u njujoršku luku, sa bakljom podignutom visoko iznad vode. Njegova silueta ostaje podsjetnik na istorijski poklon Francuske, ali i na univerzalnu težnju ljudi za slobodom, dostojanstvom i boljom budućnošću.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.