Nova praksa Komisije za utvrđivanje sukoba interesa Republike Srpske dovela je u pitanje dosadašnje istovremeno obavljanje direktorske i poslaničke ili odborničke funkcije.
Povod je slučaj odbornika SNSD-a Mladena Lazića, koji je ujedno bio vršilac dužnosti direktora komunalnog preduzeća u Šekovićima.
Direktori javnih preduzeća u Republici Srpskoj više ne bi mogli istovremeno obavljati funkciju odbornika ili poslanika, čak ni kada su na direktorsko mjesto imenovani kao vršioci dužnosti. Takav pristup proizlazi iz posljednjeg rješenja Republičke komisije za utvrđivanje sukoba interesa, na čijem je čelu Oliver Blagojević.
Komisija je utvrdila da je Mladen Lazić, odbornik SNSD-a u Skupštini opštine Šekovići i tadašnji v.d. direktora komunalnog preduzeća „Komunalac“, bio u sukobu interesa jer je istovremeno obavljao dvije nespojive funkcije.
Prema navodima iz objavljenog teksta, Lazić je naknadno smijenjen s direktorske funkcije, čime je sukob interesa riješen.
Promjena prakse nakon 16 godina
Raniji saziv Komisije, koji je vodila Obrenka Slijepčević, godinama je zauzimao drugačiji stav. Prema njenom tumačenju, vršilac dužnosti direktora nije imao isti status kao direktor imenovan na puni mandat, pa istovremeno obavljanje direktorske i odborničke ili poslaničke funkcije nije smatrano sukobom interesa.
Slijepčević je obrazlagala da funkcija vršioca dužnosti nema trajni karakter i da imenovana lica ne obavljaju dužnost u punom kapacitetu.
Takvo tumačenje godinama je izazivalo kritike javnosti i nevladinog sektora. Kritičari su ukazivali na to da su pojedini političari ostajali u statusu vršilaca dužnosti bez raspisivanja javnih konkursa, zadržavajući istovremeno mandat u parlamentu ili lokalnoj skupštini i rukovodeću poziciju u javnom preduzeću.
TIBiH: Važno je šta osoba radi, a ne samo njen status
U organizaciji Transparency International BiH, koja je posljednjih godina podnosila brojne prijave zbog mogućeg sukoba interesa, smatraju da je ranija praksa omogućavala da se odgovornost izbjegne zahvaljujući formalnom statusu vršioca dužnosti.
– Vršilac dužnosti direktora se može naći u situaciji da ima privatni interes koji je takav da može uticati na nepristrasno i objektivno vršenje njegove dužnosti, bez obzira na to da li je imenovan na puni mandat ili privremeno.
Stoga promjena prakse od strane nove Komisije, ako se zadrži, može osigurati zaštitu integriteta javne funkcije, a ne lica koje vrši tu funkciju – rekao je Damjan Ožegović iz Transparency International BiH.
On je dodao da su u ranijem sazivu donesena brojna rješenja prema kojima vršioci dužnosti, zbog svog statusa, nisu bili smatrani licima u sukobu interesa.
Zbog toga će, kako je naveo, biti potrebno vrijeme da se dosadašnja praksa promijeni i da se faktičko stanje uskladi s novim pristupom Komisije.
Moguće posljedice za direktore i izabrane funkcionere
Ako Komisija nastavi da primjenjuje novo tumačenje, direktori javnih preduzeća koji istovremeno imaju poslaničke ili odborničke mandate mogli bi biti primorani da se odluče za jednu od funkcija.
Slučaj iz Šekovića tako je otvorio pitanje koje se godinama pojavljivalo u praksi: da li status vršioca dužnosti može biti osnov da se izbjegnu ograničenja koja važe za direktore javnih preduzeća.
Nova praksa Komisije, ukoliko bude dosljedno primjenjivana i u drugim predmetima, mogla bi uticati na brojne funkcionere koji istovremeno obavljaju rukovodeće funkcije u javnim preduzećima i imaju mandate u lokalnim ili republičkim predstavničkim tijelima.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.