Jama Ledana je najveći ledeni podzemni objekat Republike Srpske koji se nalazi na južnim padinama planine Bobija u mjestu Vučja poljana na području opštine Ribnik.
Jama je duboka 180 metara i okružena bujnim četinarskim šumama.
Direktor Kulturno-sportskog centra “Ribnik” geograf-turizmolog Svjetlana Elez priča da je područje jame Ledana izuzetno.
– Potpuno je sačuvana u izvornom obliku, a pojedini elementi reljefa i oblici leda predstavljaju rijetkost svojom pojavom i načinom izraženosti koji je obilježen kao geonaslage – objašnjava Elezova.
Ona dodaje da je velika ledena masa formirana od desetina slojeva leda različitih debljina, a bregovi od leda su visine do 15 metara.
Unutrašnjost pećine još nije dovoljno istražena i predstavlja interesantan speleološki fenomen koji pokazuje razvoj ledenih naslaga i nakita u ledu nastalih usljed specifičnosti morfoloških klimatskih uslova, navodi Elezova.
Prema njenim riječima, balvani koji se nalaze na ulazu jame služili su lokalnom stanovništvu za iznošenje leda prije pojave rashladnih uređaja.
– Zapravo, tadašnje lokalno stanovništvo je, nakon što bi izvuklo komade leda iz jame, iste stavljalo u prtene vreće u kojima se nalazila piljevina, vjerujući da će tako led duže trajati, te ih u zaprežnim kolima vozilo u obližnju varoš i prodavalo poslastičarima – priča Elezova.
Ona ističe da BiH karakteriše pripadnost Dinaridima, gdje su podzemni objekti karakteristični po raznolikosti podzemnih bioloških vrsta među prvima u svijetu.
– Na dinarskom masivu nalaze se neke od najdubljih jama u Evropi i svijetu. Veliki potencijal se nalazi baš u BiH jer veliki broj podzemnih objekata još nije istražen. Jedan od njih je i jama Ledana – priča Elezova.
Jama Ledana je pod zaštitom Zavoda za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa Republike Srpske i prirodno je dobro treće kategorije.
Vlada Republike Srpske je 26. septembra 2012. godine donijela odluku o zaštiti, te je jama Ledana stavljena pod zaštitu kao spomenik prirode, odnosno podzemni oblik karstnog reljefa sa vertikalnim ulazom i velikim horizontalnim podzemnim galerijama.
I kao takva, po veličini i atraktivnosti ledenih naslaga predstavlja najznačajniji otkriveni speleološki objekat u Srpskoj.
Srna
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.