Privremena bolnica u Glazgovu nosi ime Lujze Džordan koja je preminula od tifusa 1915.
Dala je život radeći na prvoj liniji fronta tokom epidemije koja se tako okrutno širila – dnevno se inficiralo 1 500 ljudi.
Lujza Džordan je jedna iz riznice škotskih medicinskih sestara.
Karijera joj kratko trajala, jer je preminula sa 36 godina – a do posljednjeg časa liječila je ranjene vojnike i bolesne u Srbiji 1915, za vrijeme širenja tifusa.
Ljudi u Srbiji se svake godine okupljaju da odaju počast hrabrosti i požrtvovanosti nje i njenih kolega.
Sada će joj čast biti ukazana i u rodnom gradu, privremena bolnica za borbu protiv širenja korona virusa nosiće njeno ime.
Takođe, Covid bolnica u Londonu biće nazvana po Florens Najtingejl, ženi koja se smatra jednom od prvih modernih bolničarki.
Ministarka zdravlja Džin Frimen izjavila je da je “sestra Džordan služila sa velikom hrabrošću i izvrsnošću”.
– Za nju se dosad vjerovatno više znalo u Srbiji, nego u Škotskoj. Ova bolnica bi trebalo da ispravi to i da se njom ukaže na njenu službu i hrabrost.
Luza Džordan je rođena u Merihilu u Glazgovu 1878. – 50 godina prije otkrića respiratora.
Brinula se o pacijentima na različitim mjestima – prije rata radila je u bolnici Škotskoj u Lanarkširu i bolnicama za siromašne u Mančesteru.
Decembra 1914. pridružila se šktoskom udruženju bolničarki koje su bile spremne da rade u inostranstvu.
Tokom epidemije tifusa u Srbiji za koju se vjeruje da je za šest mjeseci odnijela više od 150 000 života, sestra Džordan bila je naslužbi u Kragujevcu.
“Grobovi tih mladih devojaka i ljekara su svuda oko nas”
Doktor Žarko Vuković je 2004. godine objavio knjigu “Savezničke medicinske misije – 1915” u kojoj je poseban dio posvećen misiji Federacija žena Škotske.
One su, rekao je Vuković, sve vrijeme bile sa srpskim narodom 1915. godine, a kada je Srbija okupirana, isti ti ljudi našli su se u bolnicama škotskih žena u sastavu srpske vojske na Solunskom frontu.
– Žene Škotske su bile u najtežoj situaciji za vrijeme trajanja epidemije pegavog tifusa i grobovi tih mladih djevojaka i ljekara su svuda oko nas: Lujza Džordan, glavna sestra bolnice u Kragujevcu, Margaret Frejzer, šampion engleske u ženskom golfu, doktor Elizabet Ros, koja je umrla u Kragujevcu – naveo je Vuković u intervjuu za “Vreme”.
Česmu u Mladenovcu, jedinstveni spomenik, podigli su, dodao je, vojnici tokom rata u znak zahvalnosti humanitarcima, ljekarima i medicinskim sestrama koji su došli da pomognu srpskom narodu za vrijeme strašne epidemije pegavog tifusa koja je odnijela oko 300 000 života (samo u Beogradu 50-100 ljudi dnevno).
Mnogo ljekara i ostalog medicinskog osoblja se razboljelo tokom liječenja pacijenata.
Tifus prenose vaši, grinje i buve, koje se lako razmnožavaju u pretrpanim prostorijama. Danas se ta bolest lako liječi kada se na vrijeme otkrije.
Dok se brinula o jednom od kolega, Džordan je vodila dnevnik i u njemu zapisala “teško da prođe dan, a da ovde nemamo jednu ili dvije sahrane ovdje”.
Nekoliko dana kasnije preminula je od tifusa u 36. godini.
Njeno i nekoliko drugih imena ispisano je na orguljama u Vilton Periš crkvi u Glazgovu – kako bi ostala upamćeni pojedinci koji su dali živote u Velikom ratu.
Uspomena na Lujzu Džordan čuva se i u Bakhejven memorijalnom centru.
BBC
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.