Milankovićevi ciklusi ne objašnjavaju globalno zagrijavanje

U posljednjih nekoliko mjeseci pojavilo se niz pitanja u kojima se postavlja pitanje da li je NASA pripisala globalno zagrijavanje promjenama u načinu kretanja Zemlje oko Sunca – ciklusima koji su poznati i kao Milankovićevi ciklusi.

Naučnici su uvjereni da je globalno zagrijavanje prvenstveno rezultat čovjekovih aktivnosti – tačnije, direktnog ispuštanja ugljen-dioksida u atmosferu Zemlje sagorijevanjem fosilnih goriva.

Šta su Milankovićevi ciklusi?

Milankovićevi ciklusi uračunavaju oblik Zemljine orbite, odnosno nagib Zemljine ose u odnosu na njenu orbitalnu ravan i pravac u kom je okrenuta Zemljina osa. Ovi ciklusi utiču na količinu sunčeve svjetlosti, a samim tim i na energiju koju Zemlja apsorbuje od Sunca. Oni pružaju snažan okvir za razumijevanje dugoročnih promjena u klimi naše planete, uključujući početak i kraj ledenih doba.

Kako znamo da nisu krivi Milankovićevi ciklusi?

Prvo, Milankovićevi ciklusi djeluju na duži vremenski period, u rasponu od desetina hiljada do stotina hiljada godina. Nasuprot tome, globalno zagrijevanje koje trenutno traje počelo je prije nekoliko decenija, ili vijekova najkasnije.

Tokom posljednjih 150 godina, Milankovićevi ciklusi nisu mnogo promijenili količinu Sunčeve energije koju je apsorbovala Zemlja.

Drugo, Milankovićevi ciklusi su samo jedan faktor koji može doprinijeti klimatskim promjenama, kako prošlim, tako i sadašnjim. Čak i tokom ciklusa ledenog doba, promjene u obimu ledenih pokrivača i atmosferskog ugljen-dioksida igrale su važnu ulogu u promjeni temperature.

Obim ledenih pokrivača, na primjer, utiče na to koliko se energije Sunca reflektuje nazad u svemir, a samim tim utiče i na Zemljinu temperaturu.

Direktan unos ugljen-dioksida u atmosferu je sagorijevanjem fosilnih goriva je, takođe, odgovoran za promjenu sastava atmosfere, a ne klimatske promjene izazvane Milankovićevim ciklusima.

Od početka industrijskog doba, koncentracija ugljen-dioksida u atmosferi Zemlje povećala se za 47 odsto. Samo u posljednjih 20 godina, ugljen-dioksid je porastao za 11 odsto.

Naučnici su gotovo ubijeđeni da je ovaj ugljen-dioksid prvenstveno rezultat ljudskih aktivnosti, jer ugljenik proizveden sagorijevanjem fosilnih goriva ostavlja poseban “otisak” koji instrumenti mogu da mjere.

Tokom istog vremenskog perioda, globalna prosječna temperatura Zemlje povećala se za oko jedan stepen Celzijusa i trenutno raste brzinom od 0,2 stepena Celzijusa svake decenije. Tim tempom očekuje se da se Zemlja zagrije za još pola stepena Celzijusa do 2030. godine.

Ovo relativno brzo zagrijavanje naše klime usljed ljudskih aktivnosti događa se uprkos vrlo sporim promjenama izazvanim Milankovićevim ciklusima. Količina Sunčevih zraka koji stižu do Zemlje porasla je neznatno tokom proteklog vijeka, pa teško da je pokretač globalnog zagrijavanja.

Od 1750. godine, zagrijavanje pod uticajem efekta staklene bašte je više od 50 puta veće nego zagrijavanje Zemlje pod uticajem Sunca u istom periodu. Da je Sunce prevashodni “krivac”, zagrijale bi se i troposfera i stratosfera. Umjesto toga, Zemljina površina i niži slojevi atmosfere su se zagrijali, ali se stratosfera ohladila.

Da nije bilo čovjekovih uticaja na klimu, prema svom položaju, Zemlja bi trebalo da se hladi, a ne da se grije, ako je vjerovati Milankovićevim ciklusima. Tako bi se nastavio dugoročni trend hlađenja započet prije 6 000 godina.

B92

Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.