KUD Idijoti, legendarni punk bend iz Pule, danas obilježava tačno 40 godina postojanja, a ako nas pitate smatramo da su jedan od najbitnijih bendova bivše Jugoslavije, kako muzički tako i po stavovima. Njihov logo crvene zvijezde bio je trn u oku higijeničara svih društvenih uređenja.
Priča o Idijotima počinje otprilike ovako: krajem sedamdesetih u Puli je djelovala grupa Nafta, čiji su članovi bili Sale Veruda na gitari, basista Bucolini i bubnjar Gigi. Najpoznatiji pulski punk bend iz tog vremena Problemi se u isto vrijeme raspao, nakon čega Sale i pjevač Problema (Marino Piuko) dogovaraju saradnju, i tako nastaju KUD Idijoti.
Kao datum osnivanja benda uzima se 2. februar 1981., dan kad su imali prvu probu. Prva postava Idijota je bila: Sale Veruda, Davor Zgrabljić – Bucolini, Egidio Rocco i Marino Piuko. Postava Idijota se često mijenjala sve do 1985. (uglavnom zbog odlaska na služenje vojnog roka), dok se nije ustalila u sastavu: Sale Veruda (gitara), Tusta (vokal), Dr. Fric (bas) i Ptica (bubnjevi). Navedena postava će obilježiti narednih 15-ak, diskografski najplodnijih godina Idijota.
1986. izdaju kasetu “Legendarni uživo“, a godinu kasnije pobjeđuju na Omladinskom festivalu u Subotici. Te iste 1987. kao predstavnici Jugoslavije nastupaju na Festivalu mediteranskih zemalja koji se održao na jugu Italije u mjestu Reggio Calabria. Tamo se desio i incident za vrijeme nastupa Idijota o kojem su pisale i italijanske i jugoslovenske novine, izvođenje pjesme “Bandiera Rossa“ je prekinuto od strane karabinjera s obrazloženjem da sviraju pjesmu koju niko ne želi. Taj potez nije naišao na odobravanje publike, koja je izviždala karabinjere i koncert je ipak nastavljen. Zbog ovoga incidenta stiglo je izvinjenje i od strane karabinjera i od strane organizatora festivala, koju su to nazvali “zloupotrebom vlasti“.
Tokom svojih čestih svirki po Njemačkoj, povezuju se sa vlasnikom male izdavačke kuće Inkognito Rekords i on im objavljuje LP “Bolivia r’n’r” na kojem su se našli stari demo snimci i pjesme koje su objavljene kao singlovi. Tek 1990. godine, pošto su ih odbile praktično sve izdavačke kuće u SFRJ, uspijevaju da objave prvi pravi LP “Mi smo ovdje samo zbog para” za ljubljanski Helidon zahvaljujući njegovom uredniku i nekadašnjem pjevaču Buldožera Borisu Beleu. Na njemu su se pojavile pjesme “Minijatura”, “Neću da radim za dolare”, “Kako to može” i verzija pjesme “Bandiera Rossa“ koja traje sedam minuta. Poslije ovog albuma oni postaju jedan od najcjenjenijih punk sastava u ondašnjoj Jugoslaviji, koja se u to vrijeme već raspada. Naredni album LP “Glupost je neuništiva” izlazi tek u ljeto 1992. godine, poslije dosta poteškoća i predstavlja najbolji album u njihovoj dotadašnjoj karijeri. Na njemu su se po porukama izdvojile pjesme „To nije mjesto za nas“ (obrada britanskog pank benda Demob – “No Room for You”), “Pisma o Marinu, mari, moru…”, “Delamo škifo”, “Bepo vrati se”. Međutim, usljed raspada SFRJ, to predstavlja najgore moguće vrijeme za nastupe i objavljivanje albuma.
Razbuktavanje rata na prostoru SFRJ i avnojevske Hrvatske zaustavlja rad grupe i među njenim članovima se javlja ideja o okončanju njenog rada.
Tokom tog vremena Sale, Ptica i Fric nastupaju sa sastavom LB Radnički, koji je svirao sličan tip muzike. U to vrijeme izbacuju svoj prvi CD “Tako je govorio ZaraTusta” koji je predstavljao svojevrsnu retrospektivu njihove dotadašnje karijere i trebalo je da označi i kraj njihovog daljeg djelovanja.
Na njemu se našlo 18 numera koje je mahom Sale Veruda napisao u periodu od 1981. do 1985. godine. Sedam pjesama su objavili ranije, sedam su snimili po prvi put, uradili su i dvije potpuno nove (“Ništa nije tako dobro da bi bilo dobro” (koautor Franci Blašković) i “Kad bi naše MC, CD, LP…”), dok su dvije bile pijesme starih pulskih pank grupa Gola jaja i Visoki napon. Posebnu stranu albumu dalo je ubacivanje glasa glumca Ljube Tadića sa ploče “Odbrana Sokratova i smrt” u pjesmu “Io sono Ditatore”, kao i dodavanje podnaslova “Šta hoće ti antifašisti” u staru obradu italijanske komunističke pesme “O bella ciao“ koja je na ovoj ploči propraćena zvucima male harmonike koja je bila nerazdvojni pratilac partizanski pjesama. Album je propratila i turneja po nekim evropskim zemljama, kao i nastupi na festivalu Evro Vudstok u Budimpešti aprila 1994. godine i 10.10. u Ljubljani, kada su svirali kao predgrupa Ramonsima, koji su im bili muzički uzor.
Naredne godine su snimili album sa Blaškovićem i njegovim sastavom Gori uši Vinetu pod imenom “Istra ti materina”, poslije čega su na deset koncerata po Istri otpratili Blaškovićev sastav, uz pratnju duvačke sekcije. Bez obzira na složenu političku situaciju u Hrvatskoj kojom je vladao desničarski HDZ i u kojoj se nije dobronamjerno gledalo na javne istupe koji su se kosili sa zvaničnom državnom ideologijom, Idijoti su po, riječima Petra Janjatovića:
– Tokom ratnih godina stekli su status benda oštrog jezika i jasnih stavova koji se nije libio da i dalje svira sada nepodobne “Bandiera Rossa“ i “O bella ciao” držeći se, pored marke i dolara, svoje jasne devize “Pametnima ne treba ništa objašnjavati, glupani ionako neće ništa shvatiti”.
Iste godine kada su uradili saradnju sa Gori uši Vinetu, objavili su novi samostalni album “Megapank”, na kome su se po različitom senzibilitetu istakle numere: “Fuck the system”, “Božina”, “Ima li (ovdje) života prije smrti”, “Red i palice”, “Blago budalama” i “Sjaj”. Kriza u zemlji i cvjetanje piraterije širom Balkanskog poluostrva, navodi ih na odluku da prekinu da snimaju albume, već da sporadično izbacuju singlove. Tu ideju su krenuli da realizuju singlom “Fuck” za sopstvenu firmu Veruda singls, ali su uskoro prihvatili primamljivu ponudu firme Densing Ber za snimanje novog albuma “Cijena ponosa”, posle čega odustaju od daljeg izbacivanja singlova.
Nakon tog albuma slijedi koncertni “Gratest hits live”“ (1999), poslije čega 5.11. iste godine bend napuštaju dr. Fric i Ptica, a na njihovo mjesto dolaze Davor Zgrabljic – Bucolini (bas) i Kristijan Bijažić – Picek (bubnjevi), koga je kasnije zamijenio Dejo. Poslije petooktobarskih promjena u Srbiji, KUD Idijoti su u decembru 2000. godine napravili koncerte u Hali sportova na Novom Beogradu i u Novom Sadu, čime su postali prvi muzičari iz Hrvatske koji su nastupili u SRJ, poslije raspada SFRJ. Svoj posljednji album pod nazivom “Remek djelo” izdali su 2001. godine, a isti je propraćen i ograničenim tiražom od 100 primjeraka albuma objavljenim na vinilu. Iako nisu objavili album od 2001. godine, i dalje (kraj 2007. godine) su koncertno aktivni širom bivše Jugoslavije, a pored nastupa u velikim gradovima i na Exitu, često svraćaju i u manja mjesta.
Pjevaču Tusti je početkom 2011. godine dijagnostikovan karcinom pluća i grla sa kojim se nije mogao izboriti. Umro je 14. oktobra 2012. godine. Sa njegovom smrću bend je prestao da postoji.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.