Stejt department izdao je redovni godišnji izvještaj o stanju ljudskih prava u BiH, što je prvi izvještaj koji je izašao tokom mandata Donalda Trampa, predsjednika Amerike.
Za razliku od ranijih izvještaja, izbačena su poglavlja koja se odnose na raznolikost, jednakost i inkluziju, što predstavlja jedno od predizbornih obećanja koje je dao Tramp.
S tim u vezi, u izvještaju se ne spominju prava žena, uključivost u lokalne zajednice, prava homoseksualnih i transrodnih osoba, kao i ostalih tema koje se generalno uključuju u pozitivnu diskriminaciju marginalizovanih društvenih grupa.
Iako se izvještaj odnosi na prošlu godinu, on je napisan tokom ove, što je uobičajena praksa američke administracije.
Bez Čovića i HDZ-a
Takođe, u izvještaju se ne spominju HDZ i Dragan Čović, a najlošije ocjene usmjerene su na Milorada Dodika, predsjednika Republike Srpske, ali i Elmedina Konakovića, ministra spoljnih poslova BiH, pišu Nezavisne.
Inače, prethodna administracija Džoa Bajdena, bivšeg predsjednika SAD, smatra se inicijatorom ideje da se iz vlasti na državnom nivou isključi SDA i ubaci prvo “osmorka”, pa poslije nje “trojka”, a HDZ i Čović su bili pod konstantnim pritiskom zbog Južne interkonekcije i problema u vezi sa legitimnim predstavljanjem Hrvata u državnim institucijama.
Što se tiče Dodika, najviše mu u Vašingtonu zamjeraju “eskalirajuće verbalne i pravne napade” na ustavni poredak BiH, kao i “zapaljivu retoriku podjela”, koja, kako je naglašeno, dovodi do pojačanih etničkih i političkih tenzija u BiH.
Ljudska prava
Kada je u pitanju stanje ljudskih prava i medijskih sloboda, naglašeno je da u oba entiteta formalno postoji sloboda izražavanja, ali da je vlasti slabo poštuju.
– Tokom godine građani su se suočavali s kontinuiranim naporima da se ograniči sloboda izražavanja i medija. U Republici Srpskoj novinari su nastavili protestovati protiv amandmana na zakon iz oktobra 2023. godine kojim je kriminalizovana kleveta, a za koji su nevladine organizacije i novinari izjavili da nije u skladu s evropskim i međunarodnim standardima slobode medija – navedeno je u ovom dokumentu, prenose Nezavisne.
Kada je u pitanju govor mržnje, naglašeno je da zakon zabranjuje provociranje rasne, etničke ili druge forme netolerancije, ali da vlasti odredbe iz ovog zakona primjenjuju samo povremeno, a za onlajn medije nikada.
I Konaković u izvještaju
Konakoviću su zamjerili što je izjavio da bi javni emiteri na nivou BiH i FBiH mogli riješiti svoje finansijske probleme kada bi radili kako im se kaže u vladinoj koaliciji.
– Nevladine organizacije koje prate slobodu medija okarakterisale su izjavu kao priznanje namjere političkog uticaja na medijsko okruženje. Linija za pomoć medijima registrovala je ovo kao slučaj političkog pritiska na medije – naglašeno je.
Kina i skrivanje informacija
Vlastima na svim nivoima zamjereno je što odbijaju da otkriju informacije o ugovorima i sporazumima sa stranim investitorima koji dolaze iz Kine.
– Transparency International BiH je preduzeo pravne mjere u nekoliko slučajeva, ali je izvijestio da su vlasti odbile u potpunosti otkriti sadržaj određenih ugovora, čak i kada im je to naložio sud – istaknuto je.
Već tradicionalno, u izvještaju je posebno ukazana pažnja na probleme Jevrejske zajednice, za koju je naglašeno da je u BiH čini manje od 900 članova.
– Jevrejska zajednica prijavila je antisemitski incident 6. juna, kada je nepoznati počinilac nacrtao svastiku na zidu pored ulaznih vrata stana u kojem je živjela jevrejska porodica u opštini Novo Sarajevo. Policija je istražila incident, ali do oktobra nije identifikovala počinioca. Jevrejska zajednica je takođe prijavila onlajn antisemitsko uznemiravanje – naglasili su.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.