Svijet se suočava sa do sada neviđenim toplotnim fenomenom poznatim kao „super El Ninjo“ , koji bi 2026. godinu mogao pretvoriti u najrazorniju u istoriji mjerenja, donoseći ekstremne suše, poplave i toplote koje Japanci već nazivaju „okrutnim“.
Svijet u strahu od „Godzila“ fenomena
Nakon što je 2024. godina zvanično postala najtoplija otkad postoji evidencija, stručnjaci Svjetske meteorološke agencije Ujedinjenih nacija (WMO) upozoravaju da nas pravi šok tek čeka.
Klimatski modeli ukazuju na razvoj ekstremno snažnog El Ninja, koji naučnici zbog njegove razorne moći nazivaju „Godzila“.
Adam Skajf iz britanske meteorološke službe Met Office upozorava da se tropski Pacifik zagrijava brže nego ikada u ovom vijeku.
– Dešava se nešto neobično – ističe Skajf, dok Japanci za predstojeće ljeto već koriste novu riječ – Kokušobi, što u prevodu znači „okrutno ili surovo vruće“.
Šta je zapravo „super El Ninjo“?
El Ninjo je prirodni fenomen koji predstavlja toplu fazu ENSO sistema i povezan je sa naglim zagrijavanjem površine Pacifika.
Dok obični El Ninjo podiže globalnu temperaturu za oko 0,2 stepena, „super“ varijanta nastaje kada temperatura mora poraste za više od 2 stepena iznad prosjeka.
Posljednji put ovakav udar zabilježen je 2015. i 2016. godine, a posljedice su bile katastrofalne:
- Hiljade žrtava i milijarde dolara materijalne štete,
- Ekstremni uragani i nestašice vode,
- Dramatičan pad ulova ribe i uništeni ekosistemi.
Kakva sudbina čeka Balkan i Evropu?
Iako Amerika i Azija trpe direktne udare, uticaj na naš region je indirektan, ali veoma osjetan. Prema podacima Evropskog centra za srednjoročne vremenske prognoze (ECMWF), Mediteran i prostor Balkana mogu očekivati znatno toplije i kišovitije uslove.
Klimatološkinja Sara Ivasić iz hrvatskog Državnog hidrometeorološkog zavoda (DHMZ) napominje da će jasnija slika postojati krajem proljeća, ali upozorava da se ovaj fenomen nadovezuje na već postojeći trend globalnog zagrijavanja.
Prag od 1,5 stepeni je već probijen
Zastrašujuća je činjenica da je 2024. bila prva godina koja je prešla prag od 1,5 stepeni Celzijusa u odnosu na predindustrijski period. Glavni krivac je povećanje koncentracije gasova staklene bašte, prije svega ugljen-dioksida (CO2), uzrokovano upotrebom fosilnih goriva.
Ukoliko se trend nastavi, 2026. godina bi mogla postaviti nove, crne rekorde koji će pogoditi svakog stanovnika planete.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.