Legendarni bokserski šampion Muhamed Ali na današnji dan, 25. maja 1965. godine, nokautom je pobijedio Sonija Listona u meču koji je ostao upamćen kao jedan od najkontroverznijih u istoriji teške kategorije.
Ali, koji je u to vrijeme još uvijek bio poznatiji kao Kasijus Klej, zadao je protivniku munjevit udarac u vilicu koji je kasnije kršten kao „fantomski udarac“ jer ga je malo ko u dvorani uopšte vidio.
Spektakl završen za dva minuta
Planirana borba od 15 rundi, održana u Luistonu u državi Mejn, završena je poslije svega dva minuta i 12 sekundi u prvoj rundi. Bila je to zvanična potvrda Alijevog statusa svjetskog šampiona u teškoj kategoriji, ali je podigla nezapamćenu prašinu.
Ovaj revanš uslijedio je nakon njihovog prvog i takođe kontroverznog okršaja u februaru 1964. godine. Tada je Soni Liston, aktuelni svjetski prvak, izgubio titulu tako što je ostao da sjedi na stolici odbivši da izađe u sedmu rundu, pravdajući se kasnije pokidanim mišićem ramena.
Prije tog prvog meča, rijetko ko je vjerovao da 22-godišnji drski izazivač ima ikakve šanse protiv zastrašujućeg šampiona poznatog po razornoj snazi.
U anketi među sportskim novinarima pred susret 1964. godine, čak 43 od 46 stručnjaka prognoziralo je sigurnu pobjedu Listona, koji je ranije osvojio titulu nokautiravši Flojda Patersona poslije samo dva minuta.
Haos u ringu i optužbe za namještanje meča
Nakon što je Liston u revanšu završio na podu poslije samo stotinjak sekundi, publika je u nevjerici posmatrala scenu. Umjesto da ode u neutralni ugao i dozvoli sudiji Džou Volkotu da broji, uzbuđeni šampion je stajao iznad oborenog protivnika, mahao pesnicama i vikao: „Ustaj i bori se, bjedniče!“
Sudija Volkot je više puta pokušavao da odgurne Alija dalje od oborenog izazivača, a zaokupljen tim haotičnim pokušajima, zapravo nikada nije ni započeo zvanično brojanje.
Poslije borbe odmah su se javile teorije zavjere da je Liston namjerno izgubio i „prodao meč“ po nalogu kriminalnih grupa sa kojima je navodno bio povezan. Sam Ali je insistirao da je suparnika srušio posebnim „sidro-udarcem“ koji je sam razvio.
Svjedočenje kraj ringa: Udarac je bio stvaran i razoran
Iako su sumnje ostale, ugledni novinar magazina „Sports Illustrated”, Teks Mol, koji je meč pratio tik uz ring, tvrdio je da udarac nikako nije bio fantomski već savršeno tempiran i potpuno legitiman.
Prema njegovim riječima, Ali se izmakao jednom od Listonovih sporih lijevih direktata, čvrsto oslonio lijevu nogu i desnicom zamahnuo preko Listonove lijeve ruke pravo u stranu njegove vilice:
– Udarac je imao toliku snagu da je podigao Listonovu lijevu nogu, na kojoj je bila većina njegove težine, potpuno sa poda. Bio je dovoljno snažan da ga odmah obori, prvo na šake i koljena, a zatim i na leđa.
Prošlo je više od 17 sekundi prije nego što je Liston uspjeo da se teturajući podigne. Čak i nekih 30 sekundi kasnije, kada je sudija konačno prekinuo borbu poslije divlje razmjene udaraca gotovo histeričnog Kleja, Liston je teturao kao pijan i trener je morao da ga odvede do ugla.
Sam sudija Volkot je kasnije izjavio da brojanje ne bi ništa promijenilo jer je Liston bio van svijesti i mogao je samo ozbiljnije nastradati. Sa druge strane, Liston je u intervjuu priznao da nije očekivao tako snažan udarac i da jednostavno nije uspio da isprati vrijeme.
Tragične sudbine dvojice velikana
Soni Liston, čiji datum rođenja nikada nije tačno utvrđen jer je bio 24. od 25 djece u siromašnoj porodici nasilnog oca, boks je naučio u zatvoru tokom služenja kazne za oružanu pljačku. Izašao je sa nadimkom „Medvjed“ i karijeru završio sa 50 pobjeda i samo četiri poraza.
Nakon Alija, vratio se boksu 1966. godine i vezao 11 pobjeda nokautom, ali ga je supruga 1971. godine pronašla mrtvog u njihovoj kući u Nevadi. Zvanični uzrok smrti bio je zagušenje pluća i srčana slabost.
Muhamed Ali je postao vjerovatno najveća sportska figura 20. vijeka. Već 1984. godine dijagnostikovana mu je Parkinsonova bolest, zbog koje mu se vremenom razvio težak tremor, a govor postao otežan.
Poslije dugogodišnje borbe sa ovom progresivnom bolešću, primljen je u bolnicu zbog respiratornih problema i preminuo je narednog dana, 2016. godine, u 74. godini života.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.