Jedna od najfascinantnijih svjetskih turističkih atrakcija, plinski krater Darvaza u Turkmenistanu, polako gubi svoj decenijski intenzitet.
Iako vlasti slabljenje plamena vide kao korak ka gašenju, najnoviji podaci pokazuju da toplota požara opada dramatično, dok emisija opasnog metana i dalje raste, što predstavlja ozbiljnu ekološku prijetnju.
Dramatičan pad toplote plamena
Prema analizi infracrvenih podataka kompanije „Capterio”, koja je specijalizovana za praćenje spaljivanja gasa, intenzitet toplote u krateru opao je za više od 75 odsto u posljednje tri godine, piše New York Times.
Vlasti Turkmenistana ove promjene pripisuju otvaranju novih gasnih bušotina 2024. godine, tvrdeći da se na taj način smanjuje pritisak gasa koji napaja krater.
Međutim, stručnjaci iz „Capterio“ ističu da je slabljenje počelo znatno ranije, što otvara nova pitanja o stvarnim uzrocima ovog fenomena, prenosi N1 Info.
Istorija nastanka: Od sovjetske greške do atrakcije
„Vrata pakla“ nastala su 1971. godine tokom sovjetskog istraživanja, kada je bušilica pogodila podzemnu šupljinu ispunjenu gasom, što je izazvalo urušavanje platforme.
Kako bi spriječili širenje toksičnih gasova, sovjetski inženjeri su odlučili da zapale jamu, vjerujući da će gas sagorjeti za nekoliko dana.
Umjesto toga, krater širok 70 i dubok 20 metara gori već više od pola vijeka, postavši najpoznatija turistička tačka ove bivše sovjetske države.
Metan curi uprkos slabijem plamenu
Iako vizuelni efekat vatre slabi, ekološka situacija se pogoršava. Podaci organizacije „Carbon Mapper” pokazuju da je u periodu od 2022. do 2025. godine iz jame u prosjeku isticalo oko 1.300 kilograma metana na sat.
Posebno je alarmantan podatak s kraja 2025. godine, kada je zabilježen skok emisije na čak 1.960 kilograma po satu.
Paradoks gašenja: Zašto slabija vatra nije dobra vijest?
Naučnici upozoravaju na neočekivanu ulogu vatre u ovom procesu. Dok plamen gori, on sagorijeva metan i pretvara ga u ugljen-dioksid, koji ima znatno manji uticaj na globalno zagrijavanje.
Slabljenje plamena znači da veće količine sirovog metana odlaze direktno u atmosferu, što bi moglo imati dalekosežne posljedice po klimu.
Sudbina „Vrata pakla“ ostaje neizvjesna, jer bi pokušaj potpunog gašenja mogao dodatno zakomplikovati kontrolu emisije gasova i narušiti lokalni ekosistem.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.