Na današnji dan, 8. juna 1984. godine, u američke bioskope stigao je film “Gremlini” (Gremlins), koji je ubrzo postao jedan od najpoznatijih i najvoljenijih naslova te decenije.
Riječ je o specifičnoj horor-komediji u režiji Joea Dantea i produkciji Stevena Spielberga, koja je na potpuno jedinstven način spojila prazničnu atmosferu, crni humor i zastrašujuće prizore.
Tri stroga pravila i potpuni haos u gradu
Priča započinje kada pronalazač Rand Peltzer svom sinu Billyu za Božić kupi neobičnog kućnog ljubimca – preslatko stvorenje zvano mogwai, kojeg nazovu Gizmo.
Međutim, sa Gizmom dolaze i tri stroga pravila koja se nikada ne smiju prekršiti: ne izlagati ga jakoj svjetlosti, ne pokvasiti ga vodom i, najvažnije od svega, nikada ga ne hraniti nakon ponoći.
Naravno, sva tri pravila bivaju prekršena, što dovodi do najezde opasnih, zlobnih i destruktivnih gremlina koji bukvalno poharaju gradić Kingston Falls. Billy, njegova djevojka Kate i mali Gizmo tada kreću u opasnu misiju spasavanja grada kako bi zaustavili nezapamćeni haos koji su stvorili mutirani “kućni ljubimci”.
Istorijski okršaj na blagajnama i uvođenje oznake PG-13
Uprkos mračnijem tonu i pojedinim scenama koje su izazvale ozbiljnu zabrinutost roditelja, “Gremlini” su postali ogroman bioskopski hit. Sa skromnim budžetom od oko 11 miliona dolara, film je samo u američkim bioskopima zaradio više od 153 miliona dolara, što ga je učinilo jednim od najprofitabilnijih ostvarenja te godine.
Zanimljivo je da su “Gremlini” premijerno prikazani istog dana kada i još jedan filmski gigant – “Istjerivači duhova” (Ghostbusters), ali ta brutalna konkurencija nije spriječila oba naslova da postanu planetarni hitovi.
Pored ogromne zarade, ovaj film je napravio i pravu revoluciju u cenzuri i rangiranju filmova. Zbog intenzivnih scena nasilja i horora koje su bile previše napadne za mlađu djecu, a opet preblage za strogu “R” oznaku, “Gremlini” su (uz film “Indijana Džons i ukleti hram” (Indiana Jones and the Temple of Doom)) direktno podstakli stvaranje nove američke filmske oznake PG-13, koja je uvedena nekoliko mjeseci kasnije.
Kritike i nasljeđe koje živi kroz decenije
Projekt je naišao na uglavnom pozitivne reakcije kritičara, koji su hvalili originalnost, atmosferu i hrabar miks žanrova. Čuveni kritičar Roger Ebert dao je filmu tri od četiri zvjezdice, posebno pohvalivši kreativnost i specifičan humor. Na popularnim platformama film i danas drži visoke ocjene:
| Platforma | Ocjena kritike | Ocjena publike |
| Rotten Tomatoes | 86% | 78% |
| IMDb | 7.3 / 10 | / |
| Metacritic | 70 / 100 | / |
“Gremlini” su vremenom prerasli u kultni klasik i nezaobilazan božićni film koji mnogi filmofili redovno gledaju svake godine, iako ne donosi tipičnu i idiličnu prazničnu poruku. Film je 1990. godine dobio nastavak “Gremlini 2: Novi uzgojni centar” (Gremlins 2: The New Batch), koji je bio znatno satiričniji, ali nije ponovio finansijski uspjeh originala.
Iako se o trećem igranom nastavku ili rebutu pregovara već godinama bez konkretnog rezultata, franšiza je u međuvremenu proširena animiranom serijom “Gremlini: Tajne mogvaja” (Gremlins: Secrets of the Mogwai) iz 2023. godine, koja se bavi porijeklom i prošlošću simpatičnog Gizma.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.