Iako su Opšti izbori u Bosni i Hercegovini zvanično raspisani još 7. maja, domaće političke partije i funkcioneri već uveliko vode intenzivnu preuranjenu izbornu kampanju.
Oni masovno koriste javne događaje za sopstvenu promociju i plaćaju skupe političke oglase, a da pri tome ne mogu biti kažnjeni, upozorava Transparensi interenšenal u BiH (TI BiH).
Kako prenosi portal Mondo, razlog za ovakav predizborni haos je ozbiljna zakonska praznina koja je stvorila svojevrsni pravni vakuum između dana raspisivanja izbora i dana zvanične ovjere političkih subjekata.
Pravni apsurd: Zabrana postoji, ali ne važi za neovjerene
Izborni zakon BiH jasno i izričito zabranjuje organizovanje javnih skupova, dijeljenje promotivnog materijala, kao i plaćeno političko oglašavanje od dana raspisivanja izbora pa sve do potvrđivanja rezultata.
Međutim, u istoj zakonskoj odredbi krije se kvaka – zabrane se odnose isključivo na političke partije, koalicije i nezavisne kandidate koji su zvanično ovjereni za učešće na izborima, stoji u tekstu portala Mondo.
S obzirom na to da rok za ovjeru stranaka i nezavisnih kandidata ističe 6. juna, a za koalicije 23. juna, politički akteri u ovom međuvremenu praktično mogu raditi šta god žele na terenu i na mrežama bez ikakvog straha od sankcija.
Centralna izborna komisija (CIK) do isteka rokova za ovjeru jednostavno nema zakonski osnov da izriče kazne, iako su na svakom koraku evidentirani jasni primjeri preuranjene kampanje.
Bilbordi, mature i plaćeni oglasi na Fejsbuku
Prema detaljnim podacima koje je prikupio TI BiH, ovu situaciju već maksimalno koriste brojni domaći političari. Organizacija je izdvojila nekoliko konkretnih primjera:
- Promocija preko bilborda: Širom terena uočeni su plakati kojima se promovišu novi politički pokreti i stranke direktno povezani sa Vladom Đajićem i Draškom Stanivukovićem. Ove slučajeve organizacija je odmah prijavila CIK-u, ali je Komisija zvanično zaključila da nema osnova za sankcionisanje jer ti politički subjekti u tom momentu još nisu bili ovjereni.
- Zloupotreba javnih događaja: Kao očit primjer navodi se objava Opštinskog odbora SNSD-a u Foči, gdje su načelnik opštine Milan Vukadinović i predsjednik Skupštine opštine Nikola Vasiljević predstavljeni kao domaćini maturske večeri, iako je pokrovitelj te proslave bila sama opština, a ne stranka.
- Agresivna onlajn kampanja: Na društvenim mrežama se posebno izdvaja Mirnes Ajanović, za kojeg iz TI BiH navode da kontinuirano i bez prestanka koristi plaćeno političko oglašavanje na društvenoj mreži Fejsbuk (Facebook), potpuno ignorišući zakonska ograničenja.
Kazne visoke, ali neprimjenjive
Za ove vrste prekršaja u Izbornom zakonu BiH propisane su veoma oštre novčane kazne. Za političke stranke i koalicije one iznose od 3.000 do 30.000 KM, dok se pojedinačni kandidati mogu kazniti iznosima od 3.000 do 15.000 KM. Ipak, u trenutnoj situaciji, te hiljade maraka su samo „mrtvo slovo na papiru“.
Zbog toga je Transparensi interenšenal BiH zvanično pokrenuo sveobuhvatan monitoring predizbornih aktivnosti na nivou cijele države.
Praćenje će detaljno obuhvatiti terenski rad, medijske izvještaje, društvene mreže, ali i javnu potrošnju institucija. Svi evidentirani slučajevi biće pedantno dokumentovani i proslijeđeni nadležnim institucijama čim se za to steknu zakonski uslovi. Iz ove organizacije uputili su oštar poziv svim političkim akterima i nosiocima javnih funkcija da hitno počnu poštovati izborna pravila kako se predstojeći izbori ne bi u potpunosti pretvorili u farsu.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.