Zbog izuzetno niskog vodostaja rijeke Elbe ponovo su se pojavili istorijski „kamenje gladi“, koji su vijekovima služili kao upozorenje na sušu, lošu žetvu i nestašicu hrane.
Elba pala na samo 56 centimetara
Vodostaj Elbe kod Drezdena posljednjih dana pao je na oko 56 centimetara, što je dovoljno da se na pojedinim dijelovima korita ponovo pojave istorijske oznake niskog vodostaja.
Takvi prizori posljednjih godina postaju sve češći zbog dugotrajnih sušnih perioda, prenosi Mondo.
Ipak, najpoznatiji „kamen gladi“ ne nalazi se u Drezdenu, već oko 50 kilometara uzvodno, u češkom gradu Děčínu.
„Ako me vidiš, plači“
Na kamenu je uklesana poruka koja je postala simbol evropskog „kamenja gladi“:
– Wenn du mich siehst, dann weine.
U prevodu: „Ako me vidiš, plači.“
Poruka potiče iz 1616. godine i nije bila metafora.
Kada bi se kamen pojavio iznad površine rijeke, to je značilo da je vodostaj toliko nizak da prijeti ozbiljna suša. Takve godine često su donosile loše prinose, nestašicu hrane, glad i velike ekonomske probleme stanovništvu koje je živjelo uz rijeku.
Istorijski zapis o velikim sušama
Na mnogim „kamenovima gladi“ tokom narednih vijekova uklesane su i godine drugih velikih suša, pa danas predstavljaju svojevrsni istorijski zapis o ekstremnim klimatskim događajima.
Na pojedinim lokacijama uz Elbu mogu se pronaći oznake iz 19, 20. i 21. vijeka, uključujući i sušne godine 2018. i 2022.
Istoričari navode da je u slivu Elbe evidentirano više od 20 ovakvih kamenova, raspoređenih u Njemačkoj i Češkoj.
Nekada su služili kao upozorenje riječnim trgovcima i lokalnom stanovništvu, dok danas predstavljaju i podsjetnik na sve izraženije posljedice klimatskih promjena.
Upozorenje koje ponovo postaje aktuelno
Iako današnje društvo raspolaže razvijenijom poljoprivredom i sistemima za upravljanje vodnim resursima nego prije nekoliko vijekova, sve češći periodi ekstremne suše pokazuju koliko su evropske rijeke osjetljive na dugotrajne klimatske promjene.
Zbog toga „kamenje gladi“ danas više nije samo istorijska zanimljivost, već upozorenje koje ponovo dobija na značaju.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.