Nova pravila njemačke vlade unose revolucionarne izmjene u bezbjednosnu arhitekturu zemlje, dok opozicija i Moskva upozoravaju na opasno narušavanje vladavine prava i povratak mračnih praksi iz prošlosti.
“Prave tajne službe”: AI alati, brisanje podataka i upadi u sisteme
Njemačka vlada odobrila je mjere kojima su obavještajne službe dobile nova ovlašćenja za hakovanje komunikacija i ometanje operacija stranih protivnika, s ciljem suprotstavljanja sve većoj prijetnji od sajber i hibridnih napada.
Mjere o kojima se raspravljalo mjesecima omogućuju BND-u, njemačkoj spoljnoj obavještajnoj službi, i BfV-u, službi za zaštitu ustavnog poretka, šira ovlašćenja za pristup digitalnim komunikacijama, prikupljanje podataka i sprovođenje aktivnih operacija.
Ministar unutrašnjih poslova Njemačke Aleksander Dobrint rekao je da su te mjere, koje uključuju i korišćenje alata vještačke inteligencije, unijele “revolucionarne” izmjene u bezbjednosnu arhitekturu.
– Pretvaramo naše obavještajne službe u prave tajne službe – rekao je Dobrint na konferenciji za novinare u Berlinu, navodeći da bi agencije prvi put dobile operativna ovlašćenja.
Prema planu koji još mora da odobri parlament, bezbjednosne službe mogle bi da intervenišu u infrastrukturi napadača, na primjer tajnim deaktiviranjem eksploziva kako bi se omogućilo dalje sprovođenje operacija nadzora. U sajber prostoru imaće ovlašćenja da, pod strogo definisanim uslovima, hakuju informacione sisteme napadača, kopiraju ili brišu podatke i onesposobe alate koji se koriste u kampanjama stranih država.
Strah od hibridnog sukoba i opoziciona upozorenja
Njemačke obavještajne službe, osnovane poslije Drugog svjetskog rata, tradicionalno su imale znatno ograničenija ovlašćenja od sličnih službi savezničkih zemalja. Vlada kancelara Fridriha Merca smatra da je jačanje službi neophodno zbog sve većih prijetnji stranih država, terorističkih organizacija i sajberkriminalaca, a posebno se ukazuje na Rusiju i optužbe o “hibridnoj kampanji”.
– Usred smo hibridnog sukoba, ne samo sa Rusijom već i sa drugim akterima – rekao je Mark Hajnrihman, predsjednik parlamentarnog odbora za nadzor obavještajnih službi.
Sa druge strane, mjere su izazvale oštre kritike organizacija za zaštitu građanskih sloboda. Konstantin fon Noc iz opozicione stranke Zeleni podržao je proširenje ovlašćenja BND-a, ali je naglasio da bi slična ovlašćenja za unutrašnju bezbjednost predstavljala “razlog za zabrinutost u pogledu vladavine prava”.
Žestoka reakcija Moskve: Povratak zloglasnim praksama
Na novu strategiju Berlina reagovala je i zvanična Moskva. Portparolka Ministarstva spoljnih poslova Rusije Marija Zaharova izjavila je da se Njemačka vraća praksi masovnog nadzora nad sopstvenim građanima:
– Poslijeratni pravni sistem SR Njemačke građen je na principu strogog razdvajanja policije i obavještajnih službi, upravo zato što su Nijemci iz sopstvenog iskustva pamtili šta se dešava kada policija postane obavještajna služba. Sada je ta podjela demontirana – ukazala je Zaharova.
Špijunski softver i obaveze za operatere
Novim aktom utvrđuju se i precizna pravila za korišćenje državnog špijunskog softvera u onlajn pretragama i takozvanom nadzoru telekomunikacija na izvoru.
Telekomunikacioni operateri, digitalne platforme, prevoznici i finansijski posrednici ubuduće bi mogli da budu obavezani da dostavljaju podatke obavještajcima, uz mogućnost izricanja novčanih kazni i sprovođenja direktnih kontrola na licu mjesta.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.