Revizija institucija BiH ponovo je pokazala brojne slabosti u poslovanju državnih institucija.
Od 74 revidirane institucije, njih 40 dobilo je pozitivno mišljenje uz skretanje pažnje, dok je za 12 utvrđeno mišljenje s rezervom. Revizori su izdali ukupno 444 preporuke, a gotovo polovina odnosi se na probleme koji su već ranije evidentirani.
Većina institucija dobila pozitivno mišljenje
Ured za reviziju institucija na nivou BiH svake godine kontroliše 74 institucije koje postoje na nivou BiH. Na osnovu utvrđenog stanja institucije dobijaju pozitivno mišljenje, mišljenje s rezervom ili negativno mišljenje, uz mogućnost skretanja pažnje na određene segmente poslovanja.
Od 74 revidirane institucije, 21 institucija, odnosno 29 odsto, dobila je pozitivno mišljenje po oba osnova bez skretanja pažnje.
Još 40 institucija, odnosno 54 odsto, dobilo je pozitivno mišljenje po oba osnova, ali uz skretanje pažnje.
Dvanaest institucija, odnosno 16 odsto, dobilo je mišljenje s rezervom na finansijske izvještaje ili usklađenost poslovanja, sa ili bez skretanja pažnje.
Zbog ograničenosti obima revizije, mišljenje nije bilo moguće izraziti kod jedne institucije, a riječ je o Obavještajno-sigurnosnoj agenciji BiH (OSA).
Problemi u nabavkama, zapošljavanju i upravljanju imovinom
Najznačajniji nalazi revizora odnose se, između ostalog, na nepravilnosti u javnim nabavkama, zapošljavanju i angažovanju putem ugovora o djelu.
Revizori su ukazali i na neusklađenu unutrašnju organizaciju, probleme u evidenciji potraživanja, obaveza, prihoda i imovine, realizaciji kapitalnih projekata, internoj reviziji i upravljanju grantovima, kao i na imenovanje rukovodećih tijela.
Upravo zbog toga je finansijska revizija institucija BiH za 2025. godinu rezultirala velikim brojem preporuka.
– Od ukupno 444 date preporuke, 226 su nove, dok je 218 preporuka ponovljeno iz ranijih godina – saopšteno je u Uredu za reviziju institucija BiH.
Gotovo polovina preporuka se ponavlja
Uporedna analiza preporuka u proteklom petogodišnjem periodu pokazala je da su revizori od 2021. godine svake godine izdavali po nekoliko stotina preporuka.
Dio preporuka se ponavlja iz godine u godinu jer ih nadležni, do naredne revizije, nisu proveli.
Godišnji revizorski izvještaj o glavnim nalazima i preporukama za 2025. godinu trebalo bi uskoro da bude objavljen.
U posljednjem izvještaju, koji se odnosio na 2024. godinu, upozoreno je na određeni porast broja nerealizovanih preporuka.
Analiza višegodišnjih podataka pokazala je da se preporuke najčešće realizuju kada institucija sama djeluje na njihovom provođenju, dok sporije ide realizacija preporuka koje su zajedničke većem broju institucija.
– Značajan broj preporuka (41 posto) ponavlja se više godina, što upućuje na nedostatak odgovornosti rukovodstva institucija i nepotpunu primjenu zakonskih i podzakonskih propisa te nepostojanje sistemskih rješenja – navedeno je u godišnjem izvještaju za 2024. godinu.
Javne nabavke i zapošljavanje među glavnim problemima
Najveći broj preporuka u revizorskim izvještajima odnosi se na nalaze zbog kojih je izraženo mišljenje s rezervom ili je skrenuta pažnja.
Među njima su slabosti u primjeni Zakona o javnim nabavkama, kao i neefikasnost u usklađivanju pravilnika o unutrašnjoj organizaciji sa odlukama Savjeta ministara BiH.
Revizori su ukazali i na nedovoljno transparentan proces zapošljavanja, uključujući angažovanje osoba na određeno vrijeme bez konkursa, kao i angažovanje osoba putem ugovora o djelu za sistematizovana radna mjesta.
Problemi i u naplati prihoda i realizaciji projekata
Uočene su i slabosti u sistemu kontrole naplate prihoda i potraživanja, provođenju popisa imovine, sredstava i obaveza.
Revizori su ukazali i na nedovoljnu efikasnost u realizaciji višegodišnjih kapitalnih projekata, rješavanju statusa imovine kojom raspolažu ili koju koriste institucije BiH, funkcionisanju IT sistema i drugim oblastima.
Komisija odgovornost vidi i u politici
Stav članova Komisije za finansije i budžet Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine BiH, koja prati revizorske izvještaje, svodi se na zaključak da dio odgovornosti za ovakvo stanje snosi politika.
Problem je, prema njihovom stavu, i činjenica da sistem odgovornosti i dalje nije zaživio, zbog čega se dio istih problema iz godine u godinu ponavlja u revizorskim izvještajima.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.