Za osvajanje mandata u Narodnoj skupštini Republike Srpske ne postoji jedinstven broj glasova.
Rezultat zavisi od izborne jedinice i raspodjele glasova, a iskustvo sa prethodnih izbora pokazuje da je za direktan mandat često potrebno oko 5.000 glasova.
U nekim jedinicama dovoljno i manje od 5.000 glasova
Na izborima 2022. godine za direktan mandat u Narodnoj skupštini Republike Srpske bilo je potrebno 4.458 glasova u Izbornoj jedinici 5, koja obuhvata Doboj, Stanare, Petrovo i Teslić.
Međutim, na izborima 2018. godine direktan mandat osvojila je i stranka sa 3.353 glasa u Izbornoj jedinici 4, koju čine Derventa, Brod, Vukosavlje i Modriča.
To pokazuje da broj glasova potreban za mandat nije unaprijed određen, već zavisi od više faktora.
Od čega zavisi osvajanje mandata?
Na rezultat utiču izborna jedinica, broj birača koji izađu na izbore, broj osvojenih glasova i broj mandata koji pripada konkretnoj izbornoj jedinici.
U Narodnu skupštinu Republike Srpske direktno se bira 63 poslanika, raspoređena na devet izbornih jedinica:
- Izborna jedinica 1 – 7 mandata
- Izborna jedinica 2 – 7 mandata
- Izborna jedinica 3 – 12 mandata
- Izborna jedinica 4 – 4 mandata
- Izborna jedinica 5 – 6 mandata
- Izborna jedinica 6 – 9 mandata
- Izborna jedinica 7 – 7 mandata
- Izborna jedinica 8 – 4 mandata
- Izborna jedinica 9 – 7 mandata
Tri odsto nije garancija za mandat
Da bi politička partija uopšte ušla u raspodjelu mandata u Narodnoj skupštini Republike Srpske, mora osvojiti najmanje tri odsto glasova na nivou izborne jedinice.
Ipak, ni dostizanje tog praga ne znači automatski i osvajanje mandata.
Primjer su izbori 2022. godine, kada je Socijalistička partija u Izbornoj jedinici 4 osvojila skoro devet odsto glasova, ali nije dobila direktan mandat u Narodnoj skupštini Republike Srpske.
Kako se računaju direktni mandati?
Direktni mandati raspoređuju se prema matematičkoj formuli.
Ukupan broj glasova koji osvoji politička partija u izbornoj jedinici dijeli se sa 1, 3, 5, 7, 9, 11 i tako dalje, sve dok se ne raspodijele svi mandati koji pripadaju toj izbornoj jedinici.
Zbog toga isti broj glasova ne mora imati istu „vrijednost“ u svakoj izbornoj jedinici, pa se broj glasova potreban za mandat može razlikovati od jedne do druge izborne jedinice.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.