Leskovac je danas poznat po roštilju, ajvaru i paprici, ali ovaj grad na jugu Srbije ima mnogo zanimljiviju priču. Od praistorijskih nalazišta i srednjovjekovnih legendi, preko tekstilne industrije, pa sve do hidroelektrane koja i danas proizvodi struju – Leskovac krije brojne zanimljivosti.
Evo nekoliko činjenica koje možda niste znali.
1. Leskovac je nekada nosio nadimak „srpski Mančester“
Krajem 19. i početkom 20. vijeka Leskovac je postao jedan od važnijih industrijskih centara tadašnje Srbije, posebno zahvaljujući tekstilnoj proizvodnji.
Temelji te industrije postavljeni su još 1884. godine u selu Strojkovcu, gdje je pokrenuta proizvodnja gajtana. Grad je zbog snažne tekstilne industrije kasnije dobio nadimak „Mali Mančester“.
2. Na Hisaru postoje tragovi života stari hiljadama godina
Brdo Hisar, iznad Leskovca, jedno je od najznačajnijih arheoloških područja u ovom kraju. Istraživanja su pokazala da je prostor bio naseljen kroz veoma dug vremenski period.
Narodni muzej Leskovac kroz svoju stalnu postavku predstavlja oko 8.000 godina istorije ovog kraja, dok nalazi sa Hisara svjedoče o životu još iz praistorijskog perioda.
3. Grad ima crkvu neobičnog izgleda – Odžakliju
Jedan od simbola Leskovca je crkva Rođenja Presvete Bogorodice, poznata kao Odžaklija.
Zajedno sa Sabornom crkvom Svete Trojice predstavlja jedan od važnih vjerskih i kulturno-istorijskih spomenika grada.
4. Nikola Skobaljić je od istorijske ličnosti postao legenda
U istoriji leskovačkog kraja posebno mjesto zauzima vojvoda Nikola Skobaljić, srpski srednjovjekovni vojskovođa iz 15. vijeka.
Sa njim se povezuje i Skobaljić-grad, odnosno ostaci srednjovjekovnog utvrđenja iznad Vučja. Priča o vojvodi kroz vijekove je prerasla granice istorijskih zapisa i postala dio lokalne tradicije i legendi.
5. Hidroelektrana u Vučju radi još od 1903. godine
U blizini Vučja nalazi se hidroelektrana koja je počela proizvoditi električnu energiju 1903. godine.
Riječ je o drugoj najstarijoj hidroelektrani u Srbiji, a posebno je zanimljiva činjenica da je, uz prekid izazvan ratnim razaranjima, sačuvala svoju funkciju kroz više od jednog vijeka. U njenom postrojenju nalaze se Siemensovi generatori iz vremena izgradnje.
6. Leskovac je mnogo više od roštilja
Kada se pomene Leskovac, mnogi prvo pomisle na leskovački roštilj. Mućkalica, leskovački voz i brojni drugi specijaliteti postali su prepoznatljiv dio gastronomske tradicije ovog kraja.
Posebno mjesto zauzima Roštiljijada, manifestacija koja je Leskovac pretvorila u jednu od najpoznatijih gastronomskih destinacija u ovom dijelu Balkana.
7. U nekim selima jesen izgleda kao da je sve obojeno u crveno
Leskovački kraj poznat je po proizvodnji paprike, a posebno je upečatljiva Donja Lokošnica.
U jesen se duž kuća i imanja mogu vidjeti vijenci i nizovi crvenih paprika koje se suše, pa cijelo selo dobija karakterističan izgled.
8. Leskovac je nekada imao jedan od najvećih sajmova na Balkanu
Istorija grada nije vezana samo za industriju. U 17. vijeku u Leskovcu se pominje veliki panađur, odnosno vašar koji je trajao čak 15 dana i privlačio trgovce i posjetioce iz različitih krajeva.
Narodni muzej Leskovac navodi da je leskovački panađur bio jedan od najvećih i najpoznatijih sajmova na Balkanu.
9. U blizini grada nalazi se „izgubljeni“ vizantijski grad
Nedaleko od Leskovca nalazi se Caričin grad – Justiniana Prima, ranovizantijski grad koji se povezuje sa carem Justinijanom I.
Arheološka istraživanja otkrila su ostatke bazilika, ulica, javnih građevina, mozaika i drugih objekata koji svjedoče o značaju ovog grada u ranovizantijskom periodu. Lokalitet se nalazi i na UNESCO-voj Tentativnoj listi.
10. Leskovac je spoj industrijske i gastronomske tradicije
Možda je upravo u tome i najveća zanimljivost ovog grada. Leskovac je nekada bio poznat po fabrikama i tekstilu, zbog čega je dobio nadimak „Mali Mančester“, dok je danas širom regiona prepoznatljiv po paprici, ajvaru i roštilju.
Uz to, grad ima muzeje, stare kuće, crkve, arheološke lokalitete, kanjone i industrijsko nasljeđe, pa se njegova priča ne može svesti samo na gastronomiju.
Od grada tekstila do grada roštilja, Leskovac je kroz više od jednog vijeka mijenjao svoje lice, ali je zadržao prepoznatljiv karakter juga Srbije.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.