Streptomicin je izolovan 19. oktobra 1943. godine u laboratoriji Univerziteta Rutgers u Sjedinjenim Američkim Državama. Ovo otkriće predstavljalo je važan korak u borbi protiv tuberkuloze, bolesti koja je decenijama odnosila veliki broj života.
Otkriće koje je otvorilo novo poglavlje medicine
Streptomicin je otkrio Albert Šac, tada mladi istraživač i doktorand koji je radio u laboratoriji mikrobiologa Selmana Vaksmena na Univerzitetu Rutgers u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Istraživački tim proučavao je mikroorganizme iz zemljišta u potrazi za supstancama koje mogu uništavati bakterije. Tokom tih istraživanja izdvojen je mikroorganizam Streptomyces griseus, koji proizvodi streptomicin.
Za razliku od ranijih antibiotika, streptomicin je pokazao djelovanje protiv bakterije koja izaziva tuberkulozu, što ga je učinilo jednim od najznačajnijih medicinskih otkrića tog vremena. <Cite refs={[“turn699589search0”,”turn699589search2”]}/>
Važan korak u liječenju tuberkuloze
Tuberkuloza je u prvoj polovini 20. vijeka bila jedan od najvećih javnozdravstvenih problema. Mogućnosti liječenja bile su ograničene, a bolest je često imala smrtonosan ishod.
Uspješna ispitivanja streptomicina pokazala su da ovaj antibiotik može pomoći u liječenju oboljelih. Nakon laboratorijskih istraživanja i ispitivanja na životinjama, sprovedena su i klinička ispitivanja, u saradnji sa stručnjacima klinike Mejo u američkoj saveznoj državi Minesota.
Streptomicin je postao prvi efikasan antibiotik protiv tuberkuloze i označio prekretnicu u liječenju ove bolesti. Njegova primjena doprinijela je razvoju novih terapijskih pristupa i daljim istraživanjima antibiotika. <Cite refs={[“turn699589search1”,”turn699589search3”]}/>
Nobelova nagrada i zasluge istraživačkog tima
Selman Vaksmen dobio je 1952. godine Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu za otkriće streptomicina, prvog antibiotika djelotvornog protiv tuberkuloze.
Značajan doprinos imao je i Albert Šac, čija je uloga u otkriću kasnije bila predmet spora. Šac je pravno priznat kao suotkrivač streptomicina, a spor oko zasluga i prihoda od patenta završen je nagodbom 1950. godine.
U istraživanjima su učestvovali i drugi članovi laboratorijskog tima, uključujući Elizabet Bag i druge istraživače, čiji je rad pomogao da otkriće bude proučeno i predstavljeno naučnoj javnosti. <Cite refs={[“turn699589search11”,”turn699589search8”]}/>
Nasljeđe koje traje i danas
Otkriće streptomicina pokazalo je koliko istraživanje mikroorganizama iz zemljišta može doprinijeti razvoju novih lijekova. Ono je podstaklo dalja istraživanja antibiotika i značajno uticalo na razvoj moderne mikrobiologije i farmaceutske industrije.
Iako se danas tuberkuloza liječi kombinacijama više lijekova, a primjena streptomicina ograničena je zbog mogućih neželjenih dejstava i otpornosti bakterija, njegovo otkriće ostaje jedan od važnih trenutaka u istoriji medicine.
Devetnaesti oktobar tako podsjeća na naučni rad koji je pomogao da se promijeni način liječenja jedne od najtežih zaraznih bolesti u istoriji.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.