Crna Gora je 5. avgusta 1914. godine objavila rat Austrougarskoj monarhiji, priključivši se tako napadnutoj Srbiji.
Vijest o sarajevskom atentatu na Vidovdan 28. juna 1914. godine stigla je na Cetinje istog dana oko 17 časova. Kralj Nikola je bio u vozu, na putu između Salcburga i Trsta. Crnogorski kralj se vratio u zemlju dva dana nakon atentata.
Čim je Austrougarska monarhija ovjavila rat Srbiji kralj Nikola je istog dana naredio mobilizaciju crnogorske vojske.
Uslijedilo je nekoliko formalnih poteza: Narodna skupština Kraljevine Crne Gore je zatražila od Vlade da objavi rat Austrougarskoj, a kralj i Vlada su, uvažavajući molbu Skupštine, donijeli odluku o objavi rata.
Na početku tog velikog sukoba 1914. godine, Kraljevina Crna Gora bila je jedna od osam učesnica. Na jednoj strani, savezničke države su bile: Rusija, Francuska, Velika Britanija, Srbija, Belgija i Crna Gora, a na drugoj: Austrougarska i Njemačka.
Jedna od najsjajnijih i najtežih bitaka u istoriji Crne Gore – Mojkovačka bitka, vodila se u ovom ratu.
Poruka glavnokomandujućeg Vojske Kraljevine Srbije komandantu crnogorske Sandžačke vojske, glasila je:
– Ako zadržite Švabe na Mojkovcu 24 sata, odužili ste se srpstvu. Ako ne, sve je propalo.
Crnogorska komanda odmah je izdala naređenje “da se položaji na Tari imaju braniti najodsudnije i do poslednjeg čovjeka”.
Od Mojkovca do Mateševa šest časova je pješačenja. Crnogorci su zadržali Nijemce čak 20 dana.
U snijegu do pojasa, dobrim dijelom borbom prsa u prsa, opijeni zanosom Badnjeg dana i Božića, Crnogorci su ostvarili veliku pobjedu.
Iako su na jednog crnogorskog vojnika bila “tri i po” austrougarska, napadači
su zaustavljeni.
Mojkovačka bitka bila je kruna slavne crnogorske istorije.
Narodni pjesnik Radovan Bećirović je napisao:
“Nemojte se plašiti junaci/ako budu krvavi badnjaci,/iz vaše će krvi kroz vremena/ sinut zora Južnijeg Slovena,/a vjekovi slavne vaše žrtve,/nikad neće brojiti u mrtve…/Da na švapsku silu kidišemo,/i da prošlost našu krunišemo!”
Prema dostupnim podacima, u Prvom svjetskom ratu, Crna Gora, koja se borila rame uz rame sa Srbijom, izgubila je više od 20 000 ljudi.
Srna
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.