Kripta u kojoj je kosturnica sa ostacima 5 580 srpskih vojnika u Solunu pretvorena je u tezgu za taloženje suvenira i isticanje stranačkih promotivnih materijala!
Pijetet prema poginulim srpskim ratnicima iz Prvog svjetskog rata koji su dali živote za odbranu zemlje u najvećem stradanju prijeti da bude potpuno urušen. Prije svega zbog nemara zvaničnika jer o groblju i mauzoleju zvanično brine Konzulat Srbije u Solunu, a zatim i zbog raznih suvenira koji su u njoj ostavili posjetioci najrazličitijih uverenja.
Tako u centralnom delu kripte stoji zastava političke partije “Dinara, Drina, Dunav” čije je predsjednik Tomislav Bokan ovih dana osuđen na 10 mjeseci kućnog pritvora zbog protivzakonitog zapošljavanja radnika u novosadskom “Vodovodu”. Grb ove partije okačen je i na zidu kripte, pored grbova, zastava drugih partija, organizacija, škola, vojnih i policijskih grupa.
Možda i najupadljivije su ostavljene slike i kape Ratka Mladića i Radovana Karadžića pa bi tako neki zalutali nepoznavalac pomislio da je kripta podignuta učesnicima ratova devedesetih.
– Stoje već više od decenije i niko ne reaguje. Vertikala ideologije nacionalizma uspostavlja se od Solunskog fronta do ratova devedesetih godina. To je intencija da protagonisti tih sukoba budu dio panteona srpskih heroja, a time se prlja časna tradicija iz Prvog svjetskog rata – kaže Milivoj Bešlin, istoričar sa Instituta za filozofiju i društvenu teoriju Univerziteta u Beogradu.
Kako dodaje, to je muzej pa bi trebalo i da važe određena pravila šta tamo može, a šta ne da bude izloženo javnosti. Ovako vrijeđaju sjećanja na one zbog kojih je mauzolej i groblje nastalo. Konzulat Srbije u Solunu nije odgovorio na pitanja ko i na koji način određuje šta će biti izloženo u kripti i kosturnici mauzoleja.
Svod čuva imena jedinica sa fronta
Idejnu skicu za kapelu i kriptu priredio je arhitekta Aleksandar Vasić od 1926. do 1928. godine pod stručnim nadzorom Budimira Hristodula, poznatog kao jedan od čuvenih 1 300 kaplara. Vasićevu ideju konačno je razradio ruski arhitekta Nikolaj Krasnov, darujući objektu finalni izgled. Na svodu i zidovima kapele upisana su imena svih srpskih vojnih jedinica koje su učestvovale u proboju Solunskog fronta. Prostorom dominira i luster izliven od topovskih čaura sa Kajmakčalana napravljen u obliku srpske krune.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.