U javnosti je posljednih dana jedna riječ, iz serije “Crna svadba”, posebno odjeknula već na startu. Katabaza.
“Katabaza” – izgovaraju akteri ove serije, obično prije nego što se desi nešto strašno. I dok inspektori i psiholozi pokušavaju da odgonetnu u kojem pravcu ih ona vodi, “katabaza” u srpskom jeziku ima širi raspon značenja.
“Katabasis” ili “katabaza” dolazi iz starogrčkog jezika, i u slobodnom prevodu označavala bi kretanje nadole. Ili pad.
Možda i sunovrat, potonuće, silazak, propadanje…
Termin je poznat u poeziji, psihologiji, mitologiji i religiji, a obično označava silazak u podzemni svijet.
S druge strane, značenje koje je za “katabazu” dao Oksfordski rječnik engleskog jezika podrazumijeva “spuštanje” ili “vojno povlačenje”, suprotno u odnosu na “anabazu” koja bi označavala “uzdizanje”, “pomijeranje na gore”.
Čini se da u slučaju “Crne svadbe” imamo “pokrivena” sva ta značenja i to na raznim nivoima, a ispostaviće se i u srpskoj stvarnosti. Na društvenim mrežama se o ovom terminu uveliko raspravlja.
Uđem danas u jedno odeljenje 3. razreda. Gledaju "Crnu svadbu" na internetu. Obrađujem Disovu "Tamnicu" u kojoj prvi stih glasi:"To je onaj život gde sam pao i ja". Kažem: "To vam je katabaza". Oni: "Profesorka, nemojte da spojlujete!" ???
— Dušica Urošević (@DUrosevic9) November 15, 2021
Neki su je u skladu s trenutkom prekrojili u “katarbaza”, drugi je razložili tako da označava “djevojku Katu koja svuda baza” ili “bazu za kate”.
Među “definicijama” katabaze su i: “onaj gumeni dio, što ide dole”, “sredstvo za čišćenje katalizatora”, “silazak s planine u niziju”, “izmišljena riječ zbog koje gledaš seriju do kraja i ne saznaš šta je”.
Navodno, to je stanje na Zemlji pred konačnu pobedu demonskih sila pod vođstvom Sotoninog bliskog saradnika. Kolektivno propadanje društva, na veoma suptilan način. Apsolutna vladavina nihilizma, bez traga empatije i bilo kakve ljudskosti u ljudima.
— Antidomaćin_klimataš_neverujući_autoskeptik ??? (@antidomacin) November 16, 2021
Za neke je “katabaza” prikladna riječ i za osjećaj “kad u ponedjeljak ujutru kreneš na posao” ili “prelazak bilo kog mosta tokom špica u pet popodne”, za mnoge “ovo što živimo već decenijama”; “riječ koja savršeno opisuje Srbiju” i “vrijeme u kojem živimo”.
Pa, baš smo tražili onu pravu.
Nego, šta je za vas “katabaza”?
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.