Nekoliko trenutaka prije nego što ga je vojnik bolivijske vlade strijeljao, revolucionar Ernesto “Če” Gevara rekao je svom ubici: “Pucaj, kukavice! Ubićeš samo čovjeka!”
Gevara je umro ubrzo nakon toga, 9. oktobra 1967. kada je imao 39 godina, ali njegova tvrdnja da to neće biti kraj njegovog naslijeđa ispostavila se kao potpuno tačna. Danas, to naslijeđe gotovo uvijek poprima oblik jedne fotografije pod imenom “Guerrillero Heroico”, koju su neki prozvali najpoznatijom fotografijom na svijetu, piše “History”.
Ta fotografija je napravljena 5. marta 1960. godine, sedam godina prije smrti Gevare, na sprovodu radnika ubijenih u eksploziji u kubanskoj luci, za koju je revolucionarna vlada Fidela Kastra krivila Amerikance. Gevara, general revolucije i intelektualni nosilac Kastrovog režima, gledao je dok je Kastro održavao sahranu. Na tridesetak sekundi izašao je pred okupljene u blizini Kastrove tribine, a tačno ispred fotografa Alberta Diaza Gutiereza, poznatog i kao Alberto Korda. Korda je napravio dvije fotografije Gevare, odlučnog lica i duge kose koja mu se vijorila ispod beretke, prije nego što se povukao u masu. Možda je zahvaljujući tome što je bio modni fotograf, Korda od ove fotografije odlučio napraviti portret, iako su ga novine “La Revolucion” odbile koristiti.
Nekoliko godina kasnije, ova danas legendarna fotografija nije bila ništa više do lične omiljene fotografije čovjeka koji ju je i načinio. Korda je sliku nazvao “Guerrillero Heroico” – Junački gerila ratnik – i objesio je na zid, povremeno dijeleći kopije gostima. Tek 1967. godine javnost je prvi put vidjela sliku koja se pojavila u časopisu “Paris Match” s člankom o latinoameričkim gerilskim pokretima.
Gevara je ubijen u oktobru te godine, zarobljen tokom borbi s bolivijskim revolucionarima. Tokom komemoracije u Havani, na fasadi zgrade Ministarstva unutrašnjih poslova visila je ogromna printana slika “Guerrillero Heroico”. Gevara je postao mučenik globalne revolucije, a Kordeova fotografija je postala simbol pobune.
Sljedeće godine je ova slika Gevare postala viralna. Pojavila se na naslovnoj strani Gevarinih memoara, objavljenih u Italiji. Takođe je korištena za naslovnu stranu književnog časopisa koji je izdavala podzemna željeznica Njujorka. Iste godine, irski umjetnik Džim Ficpetrik stvorio je stilizovanu verziju slike, postavivši crno-bijelog Gevaru na crvenu pozadinu. Distribuirao ju je što je više moguće kako bi odao počast Gevarinoj baštini. Plakat s Ficpetrikovom slikom prikazan je u umjetničkom centru Arts Lab u Londonu. Ta godina, 1968., bila je godina nemira širom svijeta, a slika Gevare istaknuta je tokom studentskih nereda koji su u maju zahvatili Francusku, populističkih protesta italijanske “Vruće jeseni” i nenasilnih demonstracija holandskog “Provosa”.
Osim toga što je postala simbol protesta i što je krasila zidove mnogih domova, slika Gevare postala je popularna i u modnim krugovima, jer je završila na mnogim majicama i plakatima. Grupa “Rage Against the Machine” koristila je modifikovanu verziju ove slike za omot singla “Bombtrack” iz 1993. godine, a Madona ju je iskoristila na omotu svog albuma “American Life” iz 2003. godine.
index.hr
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.