Početkom januara, širom svijeta, počela je sezona karnevala. Parade, plesovi, muzički koncerti samo su dio zabave.
Da li ste se nekad zapitali zbog čega se održavaju u januaru i februaru? Razlog je religijske prirode – to je period opuštanja pred Uskršnji post.
Karnevali datiraju još iz Srednjeg vijeka. Na latinskom jeziku, karneval označava “oproštaj od mesa“.
– Karneval oponaša osnovne elemente arhajskog praznika maskama, bogatim ritualom, prekoračenjima i preteranostima, nasiljem i simboličkim žrtvovanjem izazivajući novim sadržajima njegovu viralnost i životvornost – tako je profesorka Jelena Đorđević opisala pojam karnevala u svojoj knjizi “Političke svetkovine i rituali“.
Kako se navodi u knjizi, karneval spaja pagansku formu sa hrišćanskom vjerom jer se odvija prije velikog posta i smisaono se vezuje za istoriju o ispaštanju, smrti i vaskrsenju.
Karneval, iako proistekao iz Praznika luda, nikada nije bio crkveni praznik.
– On je narodni, gradski, građanski, laički ali mu je sa prauzorom zajedničko da se radi ono što inače nije dozvoljeno – navodi Jelena Đorđević.
Transformacija Praznika luda u karneval
Preteča karnevala, Praznik luda i njegovu transformaciju pratila je velika kulturna i društvena promjena koja se dogodila pri prelasku iz Srednjeg vijeka u renesansu. Tu se očitavaju i političke namjere, odnosi snaga između sveštenstva i vlastele, društvenih grupa u gradu, princa i naroda koji su pratili početak transformacije feudalnog u građansko društvo.
– U renesansnoj Italiji karneval je postao način upravljanja narodom i medijum u rukama aristokratije i prinčevske elite koja manipuliše prestižom mecena, umjetnika i nove buržoazije – navodi se u knjizi.
Tokom vremena, karneval se udaljavao od “striktno religijske inspiracije“, pa je vremenom ovaj praznik postajao velika komična igra u kojoj pojedinci pokazuju spremnost da se zabavljaju.
Simbolička višeznačnost karnevala kakve danas poznajemo, u odnosu na onaj od prije par vijekova je osiromašena, dok je društvena i dalje aktivna i živa u onoj mjeri u kojoj okuplja zajednicu oko pravljenja maski, scenografije i dekora i spaja ga u raspojasanost slobodne igre i zabave.
N1
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.