Godinu dana poslije govora američkog potpredsjednika Džeja Di Vensa na Minhenskoj bezbjednosnoj konferenciji, u kojem je otvoreno upozorio evropske lidere na opasnost strateškog lutanja, u Briselu i drugim centrima moći nije izvučena nijedna pouka. Uprkos dramatičnim globalnim promjenama, Evropa nastavlja kurs koji je sve više gura na marginu svjetske politike i pretvara u geopolitičkog patuljka na međunarodnoj sceni.
Put ka stvaranju novog svjetskog poretka
Kaže ovo za „Glas Srpske“ diplomata Lučiano Kaluža povodom održavanja ovogodišnje trodnevne bezbjednosne konferencije u Minhenu. Podsjeća da je ovu konferenciju 2007. godine obilježio ruski predsjednik Vladimir Putin, a 2025. Godine Džej Di Vens, kada je, kako ističe, upozorio evropske i briselske zvaničnike da su oni sami sebi najveći neprijatelji, a ne Rusija ili Kina.
– Bila su to dva govora koja su nesumnjivo trasirala put ka stvaranju novog svjetskog poretka. Prvo Putinov, a zatim i Vensov. Na oba su se Evropljani oglušili. U Briselu i drugim evropskim centrima moći očigledno ne shvataju da se svijet ubrzano mijenja prednjihovim očima. Zato od ove nove konferencije ne očekujem mnogo, bar kada je riječ o evropskoj politici. Bojim se da nisu shvatili da stari svijet više ne postoji, što će dovesti do dodatnog evropskog propadanja i njene marginalizacije na globalnoj mapi – smatra Kaluža.
Evropa u gustoj magli
Prema njegovim riječima, Evropa se još nije ni pomirila ni suočila sa činjenicom da iza svojih leđa više nema bezuslovnu američku podršku, odnosno da Vašington više ne želi držati bezbjednosni kišobran nad njom.
– Evropa se i dalje nalazi u gustoj magli koju je sama stvorila, odnosno u nekoj vrsti političkog magnovenja, jureći sve brže ka sopstvenoj propasti. Umjesto da pritisnu kočnicu, te shvate i prihvate novu realpolitiku, evropski lideri idu u kontra smjeru. Stvara se novi svjetski poredak, koji oni ne žele da priznaju iako iza njega stoje velike sile. Na taj način od Evrope prave globalnog geopolitičkog patuljka, nastavljajući da sijeku i ono malo preostalih grana na kojima sjede – naglasio je Kaluža.
Riječi koje su odjeknule
Na prošlogodišnjoj Minhenskoj konferenciji Džej Di Vens je uputio oštre poruke evropskim liderima. Poručio je da Evropa ne može beskonačno računati na SAD kao garanta svoje bezbjednosti i da mora izgraditi sopstvenu strategiju, jačati vojne i energetske kapacitete i pokazati veću političku koheziju. Posebno je naglasio da najveća prijetnja Evropi ne dolazi spolja, već iznutra, i to iz političke fragmentacije, slabosti institucija i nesposobnosti da se odgovori na unutrašnje krize, od migracija do ekonomskih potresa i hibridnih izazova. Njegova poruka bila je da Evropa rizikuje marginalizaciju ukoliko ne prestane da bude, kako je formulisao – „sama sebi najveći neprijatelj“.
Članovi Predsjedništva BiH učestvovaće u naredna tri dana na 62. Minhenskoj bezbjednosnoj konferenciji na kojoj će više stotina lidera iz cijelog svijeta diskutovati o trenutnim pitanjima međunarodne bezbjednosne politike i jačanja saradnje potrebne za rješavanje najhitnijih globalnih izazova. Minhenska konferencija o bezbjednosti je godišnja konferencija o međunarodnoj bezbjednosnoj politici koja se održava u Minhenu od 1963. godine i najveći je svjetski skup te vrste.
Na ovom samitu trebalo bi da učestvuje i predsjedavajuća Savjeta ministara Borjana Krišto.
Putinov govor
Minhensku konferenciju 2007. godine obilježio je govor ruskog predsjednika Vladimira Putina, koji je tada otvoreno kritikovao unipolarni svjetski poredak i zapadnu dominaciju. Putin je poručio da je širenje NATO-a na istok provokacija i prijetnja ruskoj bezbjednosti, te da je koncept svijeta u kojem jedna sila nameće pravila svima drugima neodrživ i opasan. On je upozorio da će Rusija štititi svoje interese i da se mora izgraditi novi sistem međunarodnih odnosa zasnovan na ravnoteži moći i poštovanju suvereniteta država. Taj govor mnogi analitičari kasnije su ocijenili kao prekretnicu u odnosima Istoka i Zapada i uvod u dublje geopolitičke potrese koji su uslijedili.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.