Jedno od najvećih umjetničkih blaga čovječanstva našlo se na udaru nevidljivog neprijatelja – procesa disanja i znojenja nepreglednih kolona posjetilaca koji svakodnevno prolaze kroz Vatikan.
Da bi se spasio čuveni “Strašni sud”, stručnjaci su pokrenuli najambiciozniji zahvat u posljednje tri decenije, koristeći japansku tehniku čišćenja kako bi fresci vratili njen izvorni sjaj.
Slavna Mikelanđelova freska u Sikstinskoj kapeli prolazi kroz najopsežnije restauratorske radove od devedesetih godina prošlog vijeka.
Svrha ovog poduhvata je uklanjanje bjelkastih naslaga koje su se formirale zbog ekstremne vlažnosti i povećanog nivoa ugljen-dioksida, što je direktna posljedica boravka desetina hiljada ljudi dnevno u zatvorenom prostoru kapele.
Nauka iza “bijelog filma”: Nije samo znoj
Iako se u javnosti često pojednostavljeno govori da turisti “znoje” fresku, riječ je o složenom hemijskom procesu. Naslage su rezultat nakupljanja kalcijum laktata, soli koja nastaje usljed kondenzacije vlage koju posjetioci izdišu i isparavaju.
Efekat očne mrene
Direktorka Vatikanskih muzeja, Barbara Jata, slikovito je opisala ovaj proces kao “uklanjanje očne katarakte (mrene)”. Čišćenje će skinuti tanki, golim okom nevidljivi sloj, čime će se Mikelanđelovim originalnim bojama vratiti njihov puni intenzitet i kontrast.
Restauracija pred očima javnosti
Zanimljivo je da vrata Sikstinske kapele ostaju otvorena za posjetioce i tokom radova. Ipak, freska “Strašni sud” biće skrivena iza džinovske skele visoke 14 metara, na kojoj će stajati vjerna reprodukcija ovog remek-djela.
Sam proces čišćenja je izuzetno delikatan:
- Tehnika: Restauratori tapkaju fresku kistovima.
- Sredstvo: Koristi se isključivo deionizovana voda.
- Zaštita: Voda se nanosi kroz dvostruki sloj specijalnog japanskog papira kako bi se naslage bezbjedno otopile bez oštećenja originalne boje.
Klimatske promjene kao otežavajući faktor
Fabio Morezi, šef naučnih istraživanja u Vatikanskim muzejima, objasnio je da klimatske promjene i opšti porast temperatura dodatno komplikuju situaciju.
Povećana vlažnost u Rimu dovodi do jačeg znojenja posjetilaca, čime se luči više mliječne kiseline koja se na zidovima pretvara u štetni kalcijum laktat.
Završetak radova predviđen je prije Vaskrsa. Ovaj projekat, koji finansiraju donatori iz Sjedinjenih Američkih Država, dio je šire, segmentne restauracije kapele koja traje još od 2010. godine.
Glavni restaurator Paolo Violini potvrdio je da voda omogućava potpuno otapanje stranih materija, ostavljajući iza sebe čistu, izvornu Mikelanđelovu viziju.
RTS
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.