Tradicionalni uzgoj jedne od najpoznatijih domaćih namirnica dobio je snažnu naučnu podršku kroz postavljanje oglednih parcela na kojima se primjenjuju najsavremenija tehnološka rješenja.
Laboratorijskim čišćenjem sjemenskog materijala i uvođenjem digitalnog nadzora, domaći stručnjaci nastoje da postave nove standarde u domaćoj poljoprivredi.
Ovaj ambiciozni poduhvat, koji zajednički realizuju domaće institucije i lokalni proizvođači, mogao bi trajno da promijeni način na koji se posmatra i razvija poljoprivredna proizvodnja u regiji, donoseći znatno veće prinose uz zadržavanje prepoznatljivih karakteristika proizvoda.
Vještačka inteligencija mijenja agronoma u Glamočkom polju
Ogledna parcela na kojoj je zasađeno sjeme, prethodno u laboratoriji očišćeno od virusa, predstavlja početak saradnje Udruženja “Glamočki krompir” i nadležnih institucija u Republici Srpskoj sa partnerskim organizacijama.
Predsjednik ovog udruženja Siniša Šolak potvrdio je da je prije desetak dana završena sadnja na ovoj specifičnoj lokaciji.
– Institut za genetičke resurse očistio je sjeme od virusa. Sve to pratimo visokim tehnologijama, senzorima i vještačkom inteligencijom. I ta tehnologija, sa kojom mi trenutno eksperimentišemo, na neki način mijenja agronoma – istakao je Šolak za Glas Srpske.
Na istoj parceli uporedo raste obično sjeme i ono koje je prošlo laboratorijski tretman. Prema Šolakovim riječima, uporedni parametri koji se prate preko raznih uređaja već sada pokazuju jasne vizuelne razlike na terenu.
Institucionalna podrška i rigorozne analize na jesen
Cilj cijelog procesa je povećanje produktivnosti, prinosa i dodatno poboljšanje kvaliteta na glamočkim nadmorskim visinama. Stručnjaci Instituta za genetičke resurse uskoro ponovo stižu na teren sa novim sadnim materijalom.
– Oni će donijeti još sadnog materijala i pravićemo analize. Takođe, posjetiće nas i predstavnici Agromediteranskog instituta koji će mjeriti otpornost krompira na viruse. Sve to se institucionalizuje – naglasio je Šolak, dodajući da će konačni rezultati i potvrda uspješnosti projekta biti poznati na jesen, kada počne vađenje krompira.
Veliki iskorak za domaću poljoprivrednu nauku
Mirela Kajkut Zeljković iz Instituta za genetičke resurse ocjenjuje da ovaj projekat predstavlja ogroman iskorak za cjelokupnu poljoprivrednu proizvodnju i razvoj zajednice. Stručni timovi su ove godine primijenili metodu mikropropagacije na četiri komercijalne sorte koje su dobili od udruženja.
– Zajedno sa Udruženjem “Glamočki krompir” ove godine smo započeli projekat gdje smo četiri komercijalne sorte koje su nam dostavili proizveli mikropropagacijom bezvirusni sadni materijal i iznijeli u polje.
Očekujem da krajem ove sedmice, tačnije u petak, izađemo ponovo na Glamočko polje gdje ćemo preostali dio biljaka koje su iz procesa aklimatizacije izašle da iznesemo u polje – precizirala je Kajkut Zeljković za Glas Srpske.
Nakon što se završi kompletan proizvodni ciklus, u saradnji sa Tehnološkim fakultetom iz Banjaluke biće obavljena detaljna analiza. Istraživači će porediti kvalitet, kvantitet i morfološke karakteristike krtola kako bi dokazali hipotezu da bezvirusni sadni materijal drastično utiče na krajnji prinos.
Od zaštićenog geografskog porijekla do borbe protiv nelojalne konkurencije
Glamočki krompir je proces zaštite geografskog porijekla zvanično završio 2024. godine. Upisom u Registar geografskih oznaka i imena porijekla, ova prepoznatljiva namirnica i formalno je postala brend.
Pored same zaštite imena, ključni ciljevi Udruženja “Glamočki krompir” ostaju suzbijanje nelojalne konkurencije na tržištu, jedinstven nastup domaćih proizvođača, unifikacija ponude i opšti razvoj ove lokalne zajednice. Uvođenje nauke u tradiciju sada služi kao alat koji bi ovaj brend trebao učiniti još snažnijim i profitabilnijim za domaće farmere.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.