Dok je pažnja javnosti proteklih mjeseci bila usmjerena na opšte izmjene propisa i rast osnovica za istorijska davanja, u sjenci su ostale krupne sistemske promjene koje direktno poboljšavaju položaj najranjivijih kategorija.
Rebalansom budžeta predviđeno je čak 37.350.200 KM više za boračku populaciju, a novi zakonski okviri po prvi put uvode ciljane novčane naknade za preživjele logoraše i djecu koja su tokom ratnih dešavanja pretrpjela dvostruku porodičenu tragediju.
Primanja boraca trajno vezana za rast prosječne plate u Srpskoj
Novi zakon, koji je stupio na snagu ovog mjeseca, donosi ključnu sistemsku promjenu po kojoj se osnovica za sva mjesečna i godišnja primanja više ne određuje proizvoljno. Ona se od sada fiksira za procenat od prosječne neto plate u Republici Srpskoj iz prethodne godine, što znači da će rastom prosječne zarade automatski rasti i primanja boraca.
Iz Ministarstva rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske potvrdili su za BL portal da će se prvi obračun mjesečnih primanja po novoj, višoj osnovici vršiti već za mjesec jun. Tako nova osnovica za vojne invalidnine iznosi 1.100,16 KM (umjesto dosadašnjih 1.096,37 KM).
Prvo pravo: Mjesečna naknada za mjesece provedene u zarobljeništvu
Zakon uvodi posebno pravo na posebnu novčanu naknadu za borce koji su bili u zarobljeništvu, odnosno logoraše. Ova naknada će se obračunavati prema vrlo specifičnoj formuli.
– Pravo na posebnu novčanu naknadu uvodi se za borce logoraše za vrijeme provedeno u zarobljeništvu. Ona se utvrđuje množenjem broja mjeseci provedenih u zarobljeništvu sa osnovicom za obračun boračkog dodatka – objašnjavaju iz Ministarstva.
Prema novim pravilima, osnovica za borački dodatak, umjesto četiri marke, sada iznosi 5 KM po mjesecu provedenom u zoni borbenih dejstava. Period zarobljeništva za koji se priznaje ovo novo pravo može se računati najkasnije do 19. juna 1996. godine, a novac će se isplaćivati od prvog dana narednog mjeseca nakon podnošenja zahtjeva.
Pored logoraša, pravo na posebnu novčanu naknadu u visini boračkog dodatka dobijaju i borci sa navršenih 65 godina koji nemaju druga primanja, izuzev invalidnina od 7. do 10. kategorije i socijalne pomoći. Oni će umjesto jednog dobijati dupli mjesečni borački dodatak u iznosu od 10 KM po mjesecu učešća u zoni borbenih dejstava.
Drugo pravo: Godišnje davanje od 2.200 KM za djecu bez oba roditelja
Još jedna izuzetno važna i osjetljiva mjera odnosi se na djecu poginulih boraca koja su tokom ratnih dešavanja doživjela dvostruku tragediju, a zakon precizira stroge i vrlo specifične uslove za ovu kategoriju.
Pravo na godišnje novčano primanje imaće djeca koja su stekla status člana porodice poginulog borca po osnovu smrti jednog roditelja, a koja su na dan smrti drugog roditelja (koji je takođe stradao kao borac ili civilna žrtva rata u periodu ratnih dešavanja) bila maloljetna. Za ovu grupu korisnika država uvodi godišnje davanje u dvostrukom iznosu osnovice za obračun invalidnina.
– Za ovu godinu, po trenutnoj osnovici od 72 odsto od prosječne neto plate, nominalni iznos osnovice je 1.100,16 KM.
To znači da će u prvom kvartalu naredne godine, kao godišnje novčano primanje za ovu godinu, korisniku koji ostvari to pravo biti isplaćen iznos od oko 2.200,32 KM – detaljno pojašnjavaju u resornom ministarstvu. Ovo primanje će se ubuduće isplaćivati najkasnije do 28. februara tekuće godine za prethodnu godinu.
Kao potpuno novo pravo, za borce se uvodi i projekat banjske rehabilitacije, pod istim uslovima koji već važe za ratne vojne invalide i članove porodica poginulih boraca.
BL portal
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.