Neuobičajeno visoke temperature, višenedjeljna suša i razorni šumski požari drastično su smanjili prinose poljoprivrednih kultura širom Evrope.
Zbog katastrofalnih vremenskih prilika, stručnjaci upozoravaju da bi već na jesen moglo doći do novog vala poskupljenja osnovnih prehrambenih namirnica, a posebno maslinovog ulja.
Proizvođači povrća i žitarica na udaru: Prinosi prepolovljeni
Najveće posljedice ekstremnih vrućina trenutno trpe proizvođači povrća, žitarica i grožđa. Stručnjaci ističu da bi nastavak sušnog perioda mogao dodatno smanjiti rod i izazvati lančane poremećaje na tržištu.
– Ukoliko se vrijeme uskoro ne promijeni, treba očekivati rast cijena na jesen, jer će biti manje jestivog ploda za proizvodnju maslinovog ulja – upozorila je osnivačica organizacije Citizens of the Earth Sara Vašon.
Francusko udruženje proizvođača povrća saopštilo je da su zbog ekstremnih temperatura i nedostatka padavina već izgubljene hiljade tona proizvoda čija se vrijednost procjenjuje na više desetina miliona evra.
U pojedinim regijama rod zelene salate, mrkve, praziluka, bijelog i crnog luka mogao bi biti gotovo prepolovljen.
Evropska komisija snizila procjene žetve
Zbog loših uslova na terenu, Evropska komisija zvanično je snizila procjene ovogodišnje žetve za više ključnih kultura. Očekuje se pad prinosa:
– Suncokreta za sedam odsto
– Kukuruza za šest odsto
– Krompira i soje za po tri odsto
Posebno alarmantna situacija je u Španiji, koja je najveći svjetski proizvođač maslinovog ulja. Špansko Ministarstvo poljoprivrede procjenjuje da će proizvodnja žitarica u sezoni 2026/2027. pasti sa prošlogodišnjih 24 miliona tona na 18,5 miliona tona.
Ova crna prognoza objavljena je čak i prije izbijanja velikih šumskih požara koji su posljednjih sedmica opustošili tu zemlju.
Najranija berba u istoriji i drastičan skok cijene maslinovog ulja
Visoke temperature ubrzale su zrenje grožđa i u Francuskoj. U čuvenoj regiji Šampanja berba bi mogla početi već 15. avgusta, što predstavlja jedan od najranijih zabilježenih termina u istoriji.
Ipak, i pored ranijeg sazrijevanja, procjenjuje se da će ovogodišnji rod grožđa biti oko 10 odsto manji u odnosu na 2025. godinu.
Istovremeno, uzgajivači maslina upozoravaju da su suša i požari nanijeli ogromnu štetu plantažama u Španiji, Italiji, Grčkoj i Portugalu, dok tropske vrućine dodatno pogoduju ubrzanom širenju štetočina i biljnih bolesti.
Cijena maslinovog ulja zabilježila je istorijski skok još 2024. godine nakon nekoliko uzastopnih loših sezona na Mediteranu. Iako su se cijene u proteklom periodu počele postepeno stabilizovati, trgovci i proizvođači sada ponovo jedinstveno upozoravaju – već sa prvim jesenjim danima slijedi novi cjenovni šok.
Srna
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.