Jedan potisak, nos se otvori i čovjek konačno može da diše. Upravo zbog brzog efekta dekongestivni sprejevi za nos mnogima postanu prvo rješenje kada se pojave prehlada, alergija ili zapušen nos.
Problem nastaje kada nekoliko dana preraste u sedmice.
Pojedini sprejevi za nos, posebno oni koji sadrže dekongestive poput oksimetazolina ili ksilometazolina, namijenjeni su kratkotrajnoj upotrebi. Kod preduge i prečeste primjene može doći do tzv. povratne zapušenosti nosa – kada dejstvo spreja prestane, sluznica ponovo otekne, a nos može biti još zapušeniji.
Tada nastaje začarani krug.
Čovjek ponovo uzme sprej jer bez njega teško diše. Sprej ponovo kratkotrajno otvori nos, ali nakon prestanka dejstva problem se vraća. Vremenom osoba može steći utisak da više uopšte ne može da diše bez bočice u džepu.
Ovo stanje poznato je kao medikamentozni rinitis, odnosno upala i otok nosne sluznice povezani sa pretjeranom upotrebom dekongestivnih preparata. Savremene zdravstvene smjernice upozoravaju upravo na rizik od povratne zapušenosti i razvoja tolerancije kod prekomjerne upotrebe.
Zato poređenje sa drogom može biti slikovito, ali nije medicinski precizno. Ovi lijekovi nisu isto što i narkotici niti svaki sprej za nos stvara zavisnost. Problem je prije svega u stvaranju navike i začaranog kruga povratne zapušenosti kod određenih dekongestivnih sprejeva.
Važno je i znati da nisu svi sprejevi isti. Fiziološki rastvor, kao i određeni kortikosteroidni sprejevi koji se koriste kod alergija, imaju drugačiji način djelovanja i ne stvaraju isti problem povratne zapušenosti.
Zato prije upotrebe treba pogledati aktivnu supstancu i uputstvo, a ne samo naziv proizvoda.
Ako neko sprej koristi mnogo duže nego što je predviđeno i bez njega više ne može normalno da diše kroz nos, najbolje je da se posavjetuje sa ljekarom ili farmaceutom. Problem se može riješiti, ali često zahtijeva prekid začaranog kruga i odgovarajuće liječenje uzroka zbog kojeg je nos uopšte bio zapušen.
Sprej može biti brzo rješenje za zapušen nos, ali nije zamišljen da postane dio svakodnevnog života.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.