Velika studija u kojoj je učestvovalo 5.520 osoba starijih od 50 godina otkrila je posebno rizičnu kombinaciju dva zdravstvena problema.
Kod ljudi koji su istovremeno imali abdominalnu gojaznost i nedostatak vitamina D, rizik od smrti bio je 123 odsto veći nego kod onih koji nisu imali nijedno od ta dva stanja.
Praćenje trajalo šest godina
Istraživanje je sprovedeno u saradnji sa Univerzitetskim koledžom u Londonu, a finansirala ga je FAPESP. Istraživači su tokom šest godina pratili 5.520 osoba starijih od 50 godina, koje su učestvovale u Engleskoj longitudinalnoj studiji starenja (ELSA), prenosi RTS.
Nalazi su objavljeni u časopisu Diabetes, Obesity and Metabolism.
Nedostatak vitamina D, odnosno nivo ispod 30 nmol/l, sam po sebi bio je povezan sa većim rizikom od smrti nego abdominalna gojaznost.
Abdominalna gojaznost definisana je kao obim struka veći od 102 centimetra kod muškaraca i 88 centimetara kod žena.
Osobe koje su imale samo abdominalnu gojaznost imale su 47 odsto veći rizik od smrti, dok je kod onih sa nedostatkom vitamina D rizik bio veći za 91 odsto.
Kada su oba stanja bila prisutna istovremeno, rizik se povećao za 123 odsto.
Masnoća na stomaku može uticati na vitamin D
Profesor na Odsjeku za gerontologiju Federalnog univerziteta u Sao Karlosu u Brazilu Tijago Silva Aleksandre, koji je koordinirao istraživanje, navodi da se ova dva stanja mogu međusobno pojačavati.
– Abdominalna gojaznost je dobro poznat faktor rizika jer je povezana sa upalom i metaboličkim problemima. Vitamin D, sa druge strane, jeste hormon koji djeluje na različite organe, a njegov nedostatak narušava više tjelesnih funkcija.
Kada se ova dva stanja pojave zajedno, jedno pojačava efekte drugog, čime se dodatno povećava rizik od smrti – objašnjava Aleksandre.
Prema njegovim riječima, masno tkivo u predjelu stomaka može „zarobiti“ vitamin D koji cirkuliše u organizmu i skladištiti ga u masnim ćelijama, umjesto da ostane dostupan u krvotoku.
– To znači da, iako tijelo možda ima uskladišten vitamin u masnom tkivu, on nije slobodno dostupan u krvi kako bi obavljao vitalne funkcije u drugim organima i sistemima – kaže brazilski stručnjak.
Gojaznost može uticati i na način na koji organizam prerađuje vitamin D. Kod osoba sa gojaznošću zabilježena je manja aktivnost enzima uključenih u njegov metabolizam, što dodatno ograničava količinu vitamina koju organizam može da iskoristi.
Zašto je kombinacija posebno rizična
Prema Aleksandreu, abdominalna gojaznost može smanjiti količinu vitamina D u cirkulaciji, dok njegov nedostatak može narušiti imunski sistem i pogoršati hroničnu upalu povezanu sa viškom masnog tkiva.
– Abdominalna gojaznost smanjuje količinu vitamina D u cirkulaciji, a taj nedostatak narušava imunološki sistem, pogoršavajući hroničnu upalu izazvanu viškom masnog tkiva i dramatično povećavajući rizik od smrtnosti – navodi Aleksandre.
Istraživači smatraju da ova kombinacija može biti posebno značajna u kasnijem životnom dobu, kada je starenje već povezano sa stanjem hronične, blage upale.
Vitamin D ima više važnih uloga
U normalnim uslovima vitamin D djeluje kao regulator imunskog sistema i pomaže u kontroli upalnih procesa.
– Kada su nivoi vitamina D niski, a postoji višak abdominalnog masnog tkiva, razvija se nepovoljno sistemsko okruženje koje ubrzava kardiovaskularne i metaboličke bolesti, kao i gubitak mišićne mase – naglašava Aleksandre.
Njegova istraživačka grupa ranije je proučavala posljedice nedostatka vitamina D i utvrdila lančani efekat koji može početi gubitkom snage, nastaviti se sporijim hodanjem, a zatim dovesti do gubitka samostalnosti i veće zavisnosti od drugih u svakodnevnim aktivnostima.
U posebnom istraživanju grupa je utvrdila i da je nedostatak vitamina D povezan sa većim rizikom od kognitivnog pada.
– Vitamin D je hormon sa brojnim funkcijama. Ima ulogu u regulisanju krvnog pritiska, srčane frekvencije, centralnog nervnog sistema, imunskog sistema i endokrinog sistema. Zbog toga, kada su njegovi nivoi niski, više ključnih tjelesnih funkcija biva ugroženo – ističe Aleksandre.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.