Mađarska je naredila da deset članova ruske diplomatske misije napusti zemlju, uz obrazloženje da su se bavili aktivnostima koje nisu prihvatljive za diplomate prema Bečkoj konvenciji.
Odluka predstavlja ozbiljan zaokret u odnosima Budimpešte i Moskve, posebno nakon godina bliskih veza tokom vlasti Viktora Orbana.
Budimpešta: Štitićemo bezbjednost i suverenitet
Mađarska ministarka spoljnih poslova Anita Orban saopštila je da je ruski ambasador u Budimpešti obaviješten o odluci nakon procjene mađarskih vlasti da je deset članova ruske misije učestvovalo u aktivnostima koje nisu prihvatljive za diplomate.
– Ova odluka štiti bezbjednost i suverenitet Mađarske, poručila je Orban.
Budimpešta, međutim, nije saopštila šta su konkretno radili protjerani diplomati niti je zvanično navela da je riječ o špijunaži. Mađarska je istovremeno naglasila da protjerivanje ne znači prekid diplomatskih odnosa sa Rusijom i da želi da nastavi neophodan dijalog sa Moskvom.
U ambasadi 47 diplomata, 15 povezano sa ruskim službama
Odluka dolazi poslije višegodišnjih upozorenja o djelovanju ruskih obavještajnih struktura u Mađarskoj.
Prema ranijem istraživanju ruskog istraživačkog portala Agentstvo, 15 od ukupno 47 zaposlenih u ruskoj ambasadi u Budimpešti povezano je sa ruskim obavještajnim službama, dok se za još šest osoba sumnja da imaju takve veze. Taj podatak nije zvanično potvrđen kao činjenica, ali je posljednjih mjeseci bio predmet više izvještaja.
Mađarski stručnjak Andraš Rac ocijenio je da diplomatski izraz o aktivnostima koje nisu spojive sa diplomatskim statusom u praksi tradicionalno upućuje na obavještajni rad pod diplomatskim pokrićem.
Veliki zaokret poslije Orbana
Potez Budimpešte predstavlja vidljiv zaokret u odnosu prema Moskvi nakon 16 godina vlasti Viktora Orbana, koji je održavao bliske veze sa ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom.
Orban je vlast izgubio u aprilu, a na čelu vlade sada je Peter Mađar. Nova vlast naglašava da su Evropska unija i NATO ključni savezi Mađarske, uz nastojanje da popravi odnose sa evropskim partnerima.
Moskva najavila odgovor
Rusija je odmah najavila odgovor na odluku Budimpešte.
Portparolka ruskog Ministarstva spoljnih poslova Marija Zaharova poručila je da će odgovor Moskve biti – oštar i bolan, a odluku Mađarske pripisala je, kako je navela, „rusofobnom lobiju u Budimpešti“.
I ruski ambasador u Budimpešti Jevgenij Stanislavov ocijenio je protjerivanje kao neprijateljski i neopravdanu eskalaciju, uz najavu odgovarajuće reakcije Moskve.
Evropska komisija je, s druge strane, podržala odluku Budimpešte i ocijenila je legitimnom reakcijom na ono što EU opisuje kao kontinuirane ruske hibridne aktivnosti protiv država članica.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.