„Osuši kosu, prehladićeš se“ i „Obuj čarape, ne hodaj bos po hladnom“ savjeti su koje mnogi pamte iz djetinjstva.
Ljekari potvrđuju da hladnoća sama ne izaziva prehladu, ali istraživanja pokazuju da u toj staroj roditeljskoj brizi ipak ima zrno istine.
Šta je mit?
Prehladu izazivaju virusi, najčešće rinovirusi. Bez kontakta s virusom nema ni prehlade, bez obzira na to da li vam je kosa mokra ili koliko vam je hladno.
– Mokra kosa nije uzrok prehlade – objasnio je za Klivlend klinik (Cleveland Clinic) dr Metju Goldman (Matthew Goldman), specijalista porodične medicine.
Da bi se neko razbolio, mora doći u kontakt s virusom ili drugim mikroorganizmom.
Kako hladnoća ipak može uticati na prehladu?
Hladnoća može oslabiti odbranu organizma i olakšati virusu koji je već dospio u nos da izazove infekciju. Na to ukazuju tri istraživanja.
Naučnici sa Univerziteta Kardif (Cardiff University) u Velikoj Britaniji podijelili su 2005. godine 180 zdravih ljudi u dvije grupe. Jedna grupa držala je noge u hladnoj vodi, dok druga nije bila izložena tom postupku, prenosi Klix.ba.
Tokom naredna četiri do pet dana prehladu je prijavilo 13 od 90 osoba s ohlađenim nogama, u poređenju sa pet od 90 osoba iz druge grupe. Autori pretpostavljaju da su neki učesnici već nosili virus, a da je izlaganje hladnoći oslabilo odbranu organizma i doprinijelo pojavi simptoma.
Istraživači sa Univerziteta Jejl (Yale University) u SAD-u otkrili su 2015. godine da se virus prehlade bolje umnožava na temperaturi od 33 stepena Celzijusa, približnoj temperaturi u nosu, nego na 37 stepeni, koliko iznosi uobičajena temperatura unutrašnjosti tijela.
Na nižoj temperaturi bio je slabiji i imunološki odgovor. Ipak, istraživanje je sprovedeno na ćelijama miševa, pa njegovi rezultati predstavljaju mogući trag, a ne dokaz da se isto dešava kod ljudi.
Hladan vazduh slabi prirodnu odbranu nosa
Istraživački tim bostonske bolnice Mas Ajn end Er (Mass Eye and Ear), povezane s Univerzitetom Harvard, objavio je 2022. godine rezultate istraživanja koje pokazuje da hladan vazduh može oslabiti prirodnu odbranu nosa.
Kada temperatura u nosu padne za oko pet stepeni, smanjuje se broj sitnih čestica koje nos oslobađa kako bi presreo viruse.
Kod četiri osobe koje su 15 minuta udisale vazduh temperature oko četiri stepena Celzijusa zabilježen je pad od gotovo 42 odsto, prenosi KSL. Ipak, veći dio istraživanja sproveden je na tkivu u laboratorijskim uslovima.
Zašto se zimi češće prehladimo?
Hladnoća nije jedini razlog zbog kojeg su respiratorne infekcije češće tokom zime. U hladnijem dijelu godine više vremena provodimo u zatvorenim prostorijama, gdje se virusi lakše prenose s jedne osobe na drugu.
Manja izloženost sunčevoj svjetlosti i niži nivo vitamina D mogli bi uticati na imunitet, navodi Klivlend klinik, ali ta veza još nije dovoljno potvrđena.
Šta zaista pomaže u zaštiti?
Najvažnije je smanjiti mogućnost kontakta s virusima. U tome pomažu redovno pranje ruku, provjetravanje prostorija i izbjegavanje bliskog kontakta s osobama koje imaju simptome prehlade.
Topla odjeća i suva kosa neće vas same po sebi zaštititi od virusa, ali mogu pomoći da se ne izlažete nepotrebno hladnoći.
Ako ipak volite da spavate s mokrom kosom, ljekari Klivlend klinika upozoravaju na drugi mogući problem. Toplo i vlažno okruženje na jastuku može pogodovati razvoju gljivica i bakterija.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.