Yugo je automobil koji je obilježio posljednje dvije decenije 20. i prvu dekadu 21. vijeka na prostorima bivše Jugoslavije. Ipak, postoji nekoliko interesantnih detalja za koje se smatra da nisu toliko poznati javnosti.
Neki od njih preuzeti su iz knjige Džejsona Vujića “Yugo – uspon i pad najgoreg automobila u istoriji”, koja je i kod nas objavljena prije nekoliko godina.
Ime (prvi dio)
Iako je svima poznat kao Yugo, automobil je na samom početku imao oznaku Zastava 102, a taj naziv je korišćen i u ranim tekstovima o ovom vozilu u domaćoj štampi.
Ime (drugi dio)
Možda djeluje logično da je Yugo ime dobio po Jugoslaviji, ali Vujić u svojoj knjizi piše da je automobil nazvan tako po istoimenom vjetru. Praksu da svoje modele naziva po poznatim svjetskim vjetrovima u to vrijeme uveliko je primjenjivao Volkswagen na vozilima kao što su Passat, Scirocco, Jetta… Inače, automobil iz Kragujevca neko vrijeme imao je oznaku Jugo, a kasnije je slovo J zamijenjeno slovom Y, kako bi ovaj model bio prijemčiviji kupcima u inostranstvu.
Dizajniran u Italiji
Ovaj automobil su dizajnirali FIAT-ovi i Zastavini inženjeri 1978. godine u FIAT-ovom dizajnerskom centru u Torinu. Baziran je na hvaljenom FIAT-u 127, koji je bio proglašen za Auto godine u Evropi 1972. Ipak, Yugo je imao nešto kraće međuosovinsko rastojanje, ali i potpuno nov dizajn spoljašnjosti.
Početak serijske proizvodnje
Serijska proizvodnja Yuga pokrenuta je 28. novembra 1980. godine. Ovaj datum odabran je kako bi prvi primjerak bio gotov idućeg dana, 29. novembra, na tadašnji veliki državni praznik – Dan republike.
Yugo America
Jedan od glavnih “krivaca” za operaciju dovođenja Yuga na američko tržište bio je preduzetnik Malkolm Briklin koji je, između ostalog, u SAD doveo i japanski Subaru (1968.), a ostaće upamćen i po neuspjelom sportskom modelu Brcklin SV -1 iz sredine 70-tih.
Robovi ili Sloveni
Neki američki političari protivili su se uvozu automobila iz komunističke Jugoslavije tvrdeći da se, zbog izuzetno niske cijene, radi o dampingu. Mogla se čak čuti i optužba da Zastava koristi “robovsku radnu snagu”, što je predsjednik kompanije Yugo America, Bil Prajor, odbacio duhovitom igrom riječi: “Ne koriste robovsku (slave labor), već slovensku radnu snagu (Slav labor)”.
Ambasador u Yugu, umjesto u službenoj limuzini
Yugo je u Sjedinjenim Državama ubrzo postao omraženi automobil, ali čini se da ga je barem jedan Amerikanac volio. Bio je to ambasador SAD u tadašnjoj Jugoslaviji, Džon Daglas Skenlan, kojeg je vozač krajem 80-ih vozio po Beogradu u žutom Yugu sa američkim zastavicama na blatobranima.
Bolji od Saaba
Na “kreš testovima” u SAD Yugo baš i nje briljirao. Ipak, zanimljivo je da je u testu sudara pri brzini od 35 milja na sat (oko 56 km/h) nadmašio automobile kao što su Subaru GL (u kategoriji bezbjednosti vozača) i Saab 900 (u kategoriji bezbjednosti putnika).
Poklon za Tita
Jedan od nekadašnjih Zastavinih direktora, Toma Savić, kazao je da su dva prototipa Yuga poklonjena Josipu Brozu Titu, ali nije poznato šta je on uradio sa njima. Inače, Tito je ranije jednu Zastavu 101 poklonio Leonidu Brežnjevu.
Innocenti Koral
Yugo je tokom svog životnog vijeka, uz razna imena u inostranstvu, bio brendiran i kao “Innocenti Koral”. Innocenti je italijanska kompanija koja je poslije Drugog svjetskog rata izrađivala skutere, a na tamošnjem tržištu bila je poznata i po proizvodnji domaćih verzija nekih britanskih modela, poput popularnog Minija.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.