Investicija u izradnju kotlova na ugalj u preduzeću “Alumina”, koja je finansirana kreditom, spasila je ovo preduzeće i cijeli sistem “Birča”.
Ovo je u banjalučkom Okrunom sudu kazao predsjednik Vlade Republike Srpske Radovan Višković koji je bio svjedok odbrane na suđenju bivšem premijeru Aleksandru Džombiću koga terete za zloupotrebu položaja u dodjeli milionskog kredita firmi “Energolinija”. Investicija u „Alumini“ urađena je iz spornog kredita.
Višković je istakao da smatra da sva preduzeća bivše fabrike “Birač”, među kojima su “Alumina” i “Energolinija”, kojoj je odobren sporni kredit, djeluju kao cijeli sistem i ne mogu jedan bez drugog.
– Vještački je urađena podjela “Birča” na više preduzeća. To su uradili Litvanci iz samo njima znanih razloga. Bez “Energolinije” ne može raditi “Alumina”, a bez “Alumine” firma ” Boksit” nema kome prodavati rudu. U tom periodu prijetilo da se fabrika ugasi jer su cijene bile visoke, a sa mazutom se nije uspjelo rijšiti problem. Tako da je investicija u kotlove na ugalj spasila cijeli sistem – rekao je Višković koji je bio i izvršni direktor u firmi “Boksit” Milići prije više od decenije.
Naglasio je da bi propašću sistema “Birač”, odnosno “Alumine” veliki broj radnika ostao bez posla i više firmi ne bi moglo poslovati. Prema njegovim riječima danas je “Alumina” najznačajnije preduzeće koje izvozi u 45 zemalja, a u firmi radi 1.200 do 1.500 radnika koji imaju platu u prosjeku 1.400 KM.
Višković je rekao da su, u vrijeme odobravanja kredita, radnici imali platu od 100 KM.
Potvrdio je da je Vlada RS 2019. godine odobrila pozajmicu od 10 miliona preduzeću “Alumina” uz kamatu od četiri odsto i da je ona vraćena.
Predsjednik Upravnog odbora “Alumine” Mile Matić kazao je da on vidi problem jer novac od kredita nije namjenski trošen.
– To su utvrdili kontrolori Investiciono-razvojne banke (IRB) Srpske,a ne ja. Trebalo je da se urade dva kotla, a urađen je jedan. “Alumina” je iz vlasititih sredstava uradila drugi kotao – pojasnio je Matić.
Istakao je da je preduzeće “Alumina” vratilo oko šest miliona spornog kredita i namjeravalo da ga isplati u cjelosti.
– Međutim, kada je “Energolinija” otišla u stečaj, stečajni upravnik nije priznao potraživanja IRB-a u vezi sa kreditom i prestali smo plaćati. “Alumina” je tužila IRB RS jer je prevarena, a sada ima spor izmešu “Energolijne” i IRB RS – kazao je Matić.
Naglasio je da “Alumina” ima 122 miliona maraka potraživanja koje joj duguju firme iz Litvanije, a koje su osnovali bivši vlasnici.
Gradonačelnik Zvornika Zoran Stevanović istakao je da postoji veliki značaj grupacije “Birač” i “Alumine” za tu regiju.
– Da tada nije urađena rekonstrukcija kotolova “Alumina” bi prestala s radom, a onda bi imali najmanje četiri do pet godina mrtve privredne aktivnosti. U to vrijeme razgovarali smo kako da se riješi problem snabdijevanja energijom “Alumine” koja je gas plaćala mjesečno između sedam i sedam i po miliona maraka. Izgradnjom kotlova na ugalj ostvarena je ušteda od oko tri i po miliona. U fabrici “Alumina” tada je bilo zaposlenih 1.200 do 1.300 radnika, a da ne govorimo o mnogim preduzećima koji se naslanjaju na ovaj sistem – kazao je Stevanović.
Džombića Republičko tužilaštvo tereti za zloupotrebu službenog položaja ili ovlašćenja zbog kredita od 19.4 miliona KM koji je preko IRB-a Srpske odobren zvorničkoj firmi “Energolinija”.
Prema optužnici, on je bio svjestan da je korisnik kreditno nesposoban i da neće moći vraćati kreditna sredstva. Džombića optužnica između, ostalog, tereti da je zvao tadašnjeg direktora IRB-a Milenka Pavlovića, kako bi ga ubijedio da treba da prihvati zahtjev za kredit zvorničkog preduzeća “Energolinija”, koje je bilo prezaduženo.
Pavlović je to odbio i dao ostavku, a nakon toga je pomenuto preduzeće ponovo podnijelo zahtjev za kredit od 19.4 miliona, a Džombić je 16. februara 2012. godine, kao premijer, potpisao odluku o odobravanju kredita.
Poštovanje
Gradonačelnik Zvornika Zoran Stevanović kazao je da poznaje Aleksandra Džombića i da ga poštuje.
– Uvijek sam ga poštovao, bio je premijer i ministar finansija. Nadam se da i on poštuje mene – rekao je Stevanović.
Glas Srpske
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.