Istorija koju danas gledamo na velikim platnima i pametnim telefonima počela je vizijom jednog čovjeka i njegove porodice.
Ogist Limijer, stariji brat iz legendarne francuske porodice, ostavio je neizbrisiv trag u povijesti čovječanstva.
Zajedno sa mlađim bratom Lujom, u drugoj polovini 19. vijeka, postavio je temelje vizuelne kulture bez koje danas ne možemo zamisliti život.
Rani život u svijetu hemije i svjetlosti
Ogist Mari Luj Nikola Limijer rođen je 19. oktobra 1862. godine u Bezansonu, u Francuskoj. Kao najstariji sin Šarla-Antoana Limijera, slikara i fotografa, od malih nogu je bio fasciniran procesom nastajanja slike.
Porodica se ubrzo preselila u Lion (Lyon), gdje su braća pohađala tehničku školu “La Martinière”. Upravo su tamo stekli ključna znanja iz mehanike i hemije koja će im omogućiti da konstruišu uređaj koji će pokrenuti slike.
Kinematograf: Revolucija koja je pobijedila Edisonov Kinetoskop
Sredinom devedesetih godina 19. vijeka, braća Limijer su usavršila revolucionarni aparat – kinematograf. Za razliku od Edisonovog Kinetoskopa, koji je dozvoljavao gledanje filma samo jednoj osobi kroz otvor, aparat braće Limijer bio je kamera, kopirni stroj i projektor u jednom.
Bio je lagan, prenosiv i, što je najvažnije, omogućio je kolektivno gledanje filmova.
- 22. mart 1895: Održana prva privatna projekcija u Parizu.
- 28. decembar 1895: Održana prva komercijalna javna projekcija u Salonu Indien du Grand Caféa.
- Legendarni debi: Publika je ostala nijema pred prizorima filma “Radnici napuštaju fabriku Limijer”.
Od svakodnevnog života do prve filmske komedije
Između 1895. i 1905. godine, braća su snimila desetine kratkih filmova. Bilježili su stvarne trenutke: od porodičnih doručaka do legendarne prve filmske komedije “Poliveni polivač” (L'Arroseur arrosé).
Njihova “filmska karavana” obišla je cijeli svijet, od Londona i Njujorka do Bombaja, pretvarajući Lion u centar nove industrije.
Autochrome: Boja koja je oživjela fotografiju
Malo je poznato da su braća Limijer podjednako značajna i za fotografiju. Godine 1903. patentirali su Autochrome, prvi uspješan postupak za izradu fotografija u boji koji je bio dostupan široj javnosti.
Njihova fabrika u Lionu postala je vodeći proizvođač fotografskih ploča u Evropi. Takođe, bili su pioniri u primjeni rendgenskih zraka u medicinskoj dijagnostici u Francuskoj, odmah nakon otkrića Vilhelma Konrada Rendgena (Wilhelm Conrad Röntgen).
Zabluda o “prolaznoj zanimaciji” i vječno nasljeđe
Zanimljivo je da su se 1905. godine braća povukla iz svijeta filma. Ogist i Luj su tada smatrali da je film samo “prolazna zanimacija” bez tržišne budućnosti, te su se posvetili naučnim istraživanjima.
Ogist Limijer je preminuo 10. aprila 1954. godine u Lionu u 91. godini života, dok je Luj preminuo nekoliko godina ranije, 1948. godine. Njihov dom u Lionu danas je pretvoren u “Institut Lumière” – svetilište filmske baštine.
Iako su sami potcijenili svoj izum, braća Limijer su premostila jaz između nepomične fotografije i magije pokreta, stvarajući temelje industrije koja danas vlada svijetom.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.