Nova mađarska vlada, predvođena premijerom Peterom Mađarom, najavila je ambiciozan plan da zemlja do 2030. godine uvede evro i tako se vrati u glavni tok Evropske unije poslije dugog perioda tenzija sa Briselom tokom vladavine Viktora Orbana.
Novi kabinet smatra da bi ulazak u evrozonu bio simbol prekida sa dosadašnjom “iliberalnom” politikom i potvrda novog evropskog kursa Budimpešte.
Visoka inflacija i veliki budžetski deficit
Međutim, stručnjaci upozoravaju da će taj cilj biti veoma teško ostvariv. Mađarska se trenutno suočava sa slabim privrednim rastom, visokom inflacijom, velikim budžetskim deficitom i rastućim javnim dugom.
Uz to, nova vlast nasljeđuje i ozbiljno narušene odnose sa institucijama Evropske unije.
Analitičari ocjenjuju da će Vlada morati da sprovede bolne mjere štednje, smanji državnu potrošnju ili poveća poreze kako bi ispunila stroge kriterijume za pristupanje evrozoni.
Poseban problem predstavlja činjenica da je Brisel zamrznuo oko 17 milijardi evra evropskih fondova zbog problema sa vladavinom prava tokom Orbanove ere.
Vlada Petera Mađara sada pokušava da obnovi povjerenje EU i obezbijedi odmrzavanje tog novca, koji bi mogao da pomogne stabilizaciji ekonomije.
Istraživanja pokazuju da većina građana podržava uvođenje evra, ali istovremeno smatra da zemlja još nije spremna za taj korak.
Ekonomisti upozoravaju da Mađarska mora da ispuni takozvane mastrihtske kriterijume, koji podrazumijevaju stabilnu inflaciju, kontrolisan deficit, nizak javni dug i stabilan kurs valute. Trenutno je Budimpešta daleko od tih standarda.
Očekuju korist
Ipak, pristalice uvođenja evra tvrde da bi sama kandidatura za evrozonu mogla da donese koristi – stabilniju forintu, niže kamatne stope i veće povjerenje investitora. Dugoročno, članstvo u evrozoni uklonilo bi valutni rizik i smanjilo troškove poslovanja, što bi posebno koristilo mađarskoj izvoznoj industriji, prije svega automobilskoj i elektronskoj.
Sa druge strane, dio evropskih partnera gleda na mađarske planove sa rezervom.
U EU postoji bojazan da bi politički kurs zemlje mogao ponovo da se promijeni nakon narednih izbora i da bi Mađarska mogla postati faktor nestabilnosti unutar evrozone.
Zbog toga će Budimpešta morati da ubijedi evropske partnere da postoji širok politički konsenzus o evropskom putu zemlje.
Evropska komisija i Evropska centralna banka ipak su pozdravile novu proevropsku orijentaciju Budimpešte.
Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen ocijenila je da se Mađarska “vratila evropskom putu”, dok predsjednica ECB-a Kristin Lagard smatra da taj put prirodno vodi ka uvođenju evra.
Mađarska je još prilikom ulaska u EU 2004. godine preuzela obavezu da jednog dana uvede zajedničku evropsku valutu, ali to još nije učinila, prenosi Deutsche Welle.
Sada nova vlast želi da iskoristi iskustvo Slovačke, koja je poslije ulaska u evrozonu ostvarila snažan ekonomski rast i dobila nadimak “tatranski tigar”.
Nezavisne novine
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.