U budžet Republike Srpske tokom 2025. godine po osnovu koncesionih naknada slilo se ukupno 45.119.817 KM, što predstavlja značajan pad u odnosu na prethodnu godinu kada je uplaćeno 50,6 miliona KM.
Ovi zvanični podaci Poreske uprave Republike Srpske, koji su dostavljeni Komisiji za koncesije, naći će se već ove sedmice pred poslanicima Narodne skupštine Republike Srpske (NSRS).
Prema podacima Poreske uprave, ukupan iznos od 45.119.817 KM predstavlja zbir svih uplata po osnovu koncesionih naknada u 2025. godini, piše Euronews.
Ova sredstva se evidentiraju kroz više vrsta javnih prihoda, u zavisnosti od oblasti, od energetike i mineralnih sirovina, do prirodnih resursa i drugih koncesionih djelatnosti.
Poređenja radi, ukupan iznos koncesione naknade, uplaćen u budžet Republike Srpske u 2024. godini, iznosio je 50,6 miliona KM.
Šta je koncesiona naknada i kako se obračunava?
Koncesiona naknada predstavlja zakonom propisanu novčanu obavezu koju plaća koncesionar u skladu sa Zakonom o koncesijama i ugovorom o koncesiji.
Prema važećim propisima, ona je obavezni element svakog ugovora o koncesiji i sastoji se od dvije vrste plaćanja:
- Jednokratne naknade za ustupljeno pravo, koja se plaća po zaključenju ugovora,
- Naknade za korišćenje predmeta koncesije, koja se plaća tokom trajanja koncesionog odnosa.
Visina i način obračuna koncesione naknade zavise od vrste koncesione djelatnosti. U pojedinim slučajevima ona se utvrđuje kao procenat ostvarenog godišnjeg prihoda, dok se u drugim oblastima definiše po jedinici mjere.
Zakonskim okvirom predviđeno je da nadležna ministarstva donose pravilnike kojima se preciziraju kriterijumi za određivanje visine naknade, garancije i način njihove raspodjele.
Koje oblasti obuhvataju koncesije?
Koncesione djelatnosti u Republici Srpskoj pokrivaju širok spektar oblasti:
| Sektori pod koncesijom |
| Energetika, energeti, rudarstvo i geologija |
| Trgovina, turizam i ugostiteljstvo |
| Saobraćaj i veze |
| Poljoprivreda, šumarstvo i vodoprivreda |
| Komunalne djelatnosti i upravljanje otpadom |
| Zaštićena područja i sport |
Kako se novac dijeli opštinama i gradovima?
Prema zakonskim odredbama, prihod od koncesione naknade za ustupljeno pravo pripada budžetu Republike Srpske, odnosno jedinicama lokalne samouprave, u zavisnosti od nadležnosti za dodjelu koncesije, stoji u tekstu Euronews.
Sa druge strane, naknada za korišćenje predmeta koncesije, koju dodjeljuje Vlada Republike Srpske, dijeli se između republičkog budžeta i budžeta lokalnih zajednica.
Ovaj omjer direktno zavisi od stepena razvijenosti opština i gradova:
- 30:70 za razvijene i srednje razvijene jedinice lokalne samouprave,
- 20:80 za nerazvijene,
- 10:90 za izrazito nerazvijene jedinice lokalne samouprave.
Kontrola i obaveze elektroenergetskih objekata
Kontrolu obračuna i plaćanja koncesionih naknada vrši Poreska uprava Republike Srpske, u skladu sa poreskim propisima, dok nadležni organi kontinuirano prate izvršavanje ugovornih obaveza koncesionara.
Takođe, elektroenergetski objekti su, u skladu sa zakonom, obavezni da obavještavaju lokalne samouprave o uplatama koncesionih naknada u budžet Republike Srpske.
Sredstva koja se prenose lokalnim zajednicama mogu se koristiti isključivo u skladu sa zakonskim odredbama.
Izvještaj o radu Komisije za koncesije, koji sadrži ove podatke, biće predmet rasprave na skupštinskom zasjedanju NSRS predstojeće sedmice.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.