Izraelski izvoznici sistematski prikrivaju stvarno porijeklo poljoprivrednih proizvoda sa okupiranih palestinskih teritorija i sirijske Golanske visoravni kako bi nezakonito koristili niže carinske stope u Evropi.
Prema obimnoj istrazi neprofitne organizacije Global Eho (Global Echo), skoro polovina pregledanih proizvoda iz spornih područja lažno je označena etiketom „proizvedeno u Izraelu”, čime se evropski potrošači i budžeti svjesno uvlače u finansiranje ilegalne ekonomije doseljenika.
Vještačko prikrivanje porijekla robe sa okupiranih palestinskih teritorija postalo je redovna praksa izraelskih kompanija koje na ovaj način ostvaruju ilegalne poreske olakšice, navodi se u istraživanju organizacije.
Budući da se povlastice iz sporazuma o slobodnoj trgovini ne odnose na robu iz ilegalnih naselja, izvoznici koriste sofisticirane metode prevare kako bi obmanuli evropske carinske organe, prenosi N1.
Skoro polovina pošiljki iz ilegalnih naselja ima lažne etikete
Organizacija je analizirala više od 30.000 izvoznih dokumenata iz hiljada izraelskih pošiljki u Veliku Britaniju i Evropsku uniju tokom perioda od osam godina.
Kako prenosi The Guardian, utvrđeno je da jedna od šest pregledanih pošiljki sadrži poljoprivredne proizvode iz ilegalnih naselja na okupiranim palestinskim teritorijama i sirijskoj Golanskoj visoravni, pri čemu je najmanje 42 odsto ovih proizvoda lažno označeno kao da su proizvedeni u samom Izraelu.
Evropa je inače najveće izvozno tržište Izraela, a Evropska unija je najvažniji trgovinski partner ove zemlje, na čije tržište odlazi gotovo 30 odsto ukupnog izraelskog izvoza.
Sporazum o slobodnoj trgovini iz 1995. godine drastično je snizio carine na izraelski uvoz, ali proizvodi iz naselja ne ispunjavaju uslove za ove pogodnosti, jer su okupirane teritorije pod ilegalnom izraelskom okupacijom prema međunarodnom pravu, prenosi N1.
Istraživanje pokazuje da lažno označeni proizvodi predstavljaju značajan udio koji se ponavlja u okviru izraelskog poljoprivrednog izvoza u Evropu.
Na taj način voće i povrće sa okupiranih teritorija postaje neopravdano konkurentnije u evropskim prodavnicama, dok evropske države gube milionske poreske prihode i nesvjesno subvencionišu nelegalne ekonomske aktivnosti.
Tri metode prevare: Kako funkcioniše sistem sakrivanja naočigled svih
U izvještaju koji prenosi The Guardian precizno su opisane tri glavne metode koje izraelski izvoznici koriste kako bi uvezli proizvode pod lažnom oznakom:
- „Skrivanje na vidnom mjestu”: Pojedini proizvođači na deklaraciji navedu stvarnu adresu i poštanski broj naselja na okupiranoj teritoriji, ali proizvod i dalje označe kao izraelski. Ova praksa je omogućena tehničkim sporazumom iz 2005. godine između Izraela i EU, čime je teret identifikacije i ispravnog oporezivanja prebačen isključivo na granične vlasti EU i Ujedinjenog Kraljevstva.
- Korišćenje lažnih adresa: Kompanije registrovanu proizvodnju fiktivno prebacuju na adrese unutar međunarodno priznatih granica Izraela, iako se stvarni uzgoj odvija na okupiranoj zemlji.
- Miješanje robe u hladnjačama: Proizvodi iz ilegalnih naselja miješaju se sa originalnim izraelskim proizvodima u velikim centrima za pakovanje i hladnjačama, nakon čega cijela pošiljka dobija jedinstvenu oznaku da je proizvedena u Izraelu.
Pored toga, evropske carinske vlasti redovno prihvataju nevažeće izraelske sertifikate o organskoj proizvodnji i zdravlju biljaka za proizvode iz naselja, iako bi takva dokumenta, prema međunarodnom pravu, smjele da izdaju isključivo palestinske ili sirijske vlasti.
Evropa ne koristi svoj ekonomski uticaj
Pošiljke koje je Global Echo obuhvatio ovom istragom predstavljaju samo manji dio ukupne poljoprivredne trgovine, ali je i u tom uzorku otkrivena lažno označena roba vrijedna otprilike 13 miliona evra, uzgojena na zemljištu oduzetom od Palestinaca.
Evropa već decenijama zvanično smatra izraelska naselja ilegalnim, što je prošle godine potvrdio i Međunarodni sud pravde pozivom Izraelu da što prije okonča okupaciju. Ipak, prema riječima pravnog stručnjaka Majkla Linka, Evropska unija još uvijek nije iskoristila svoj stvarni ekonomski uticaj kako bi preduzela ozbiljne kaznene mjere.
Dodatni problem predstavlja i to što izraelske državne subvencije potpuno obesmišljavaju evropska pravila, jer izvoznici iz naselja sve izgubljene carinske pogodnosti nadoknađuju direktno iz posebnog fonda Vlade Izraela. Evropska unija trenutno razmatra uvođenje dodatnih carina na proizvode sa okupiranih teritorija, ali ostaje nejasno u kojoj mjeri će to zaustaviti razrađeni sistem šverca.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.