Na današnji dan 1906. godine održan je prvi Gran Pri u Francuskoj, događaj koji je zauvijek promijenio istoriju automobilizma i postavio temelje za moderna svjetska prvenstva.
Iako je zamišljen kao spektakularna demonstracija moći tada najjače francuske auto-industrije, ovaj istorijski dvanaestočasovni maraton pored Le Mana ostao je upamćen i po nevjerovatnim problemima sa vrelom smolom koja je vozačima nanosila opekotine i umalo ih oslijepila.
Francuska demonstracija moći na stazi u obliku trougla
Početkom 20. vijeka automobilske kompanije organizovale su mala lokalna takmičenja na kojima su se vlasnici sportskih automobila mogli nadmetati jedan protiv drugoga. Uskoro je postalo vidljivo da postoji ogroman interes za ovu vrstu zabave, pa su uloženi napori da se organizuje veliko takmičenje koje bi pokazalo sve prednosti automobilskih trka.
Ovaj istorijski događaj organizovao je Autoklub Francuske po uzoru na trke Gordona Beneta. Benet bio je američki magnat i ljubitelj brzine koji je lično započeo pripremu ovakve vrste nadmetanja, ali su njegove trke limitirale svaku zemlju na samo jednog predstavnika.
Pošto je automobilska industrija u Francuskoj tada bila najjača u Evropi, a njihova vozila kupovali svi koji su to mogli priuštiti, nastala je potreba da se pokaže sva moć francuskih fabrika. Takmičenje je održano pored francuskog grada Le Mana, na stazi dugačkoj nešto više od sto kilometara koja je imala trouglast oblik, dok su se start i finiš nalazili neposredno pored grada domaćina.
Mađar Ferenc Sisz donio pobjedu Renou
Na ovom prestižnom događaju takmičile su se Francuska, Belgija, Njemačka, Italija i SAD, ali i po jedan sportista iz Ujedinjenog Kraljevstva i Mađarske. Većinu vozača zastupale su upravo francuske automobilske kompanije poput Renaulta, Brasiera ili Clement–Bayarda, kojima je ovaj događaj služio za samopromociju.
U žestokoj konkurenciji pobijedio je Mađar Ferenc Sisz, glavni vozač Renaulta, koji je preuzeo vođstvo tek usred trke.
Pakao na stazi: Kako je ekološki eksperiment postao noćna mora
Pri izgradnji staze organizatori su odlučili da makadamski put prekriju posebnom smolom kako ne bi došlo do oštećenja vozila i kako bi se smanjilo podizanje prašine. Međutim, ta smola je na kraju izazvala katastrofalne probleme.
Kada se ugrijala na podnevnom suncu, smola je počela lako da se raznosi po cesti, ali i po vozilima i vozačima. Mnogi takmičari su se tokom trke žalili na ozbiljne opekotine. Jedan od vozača uočio je da mu se smola prelila preko zaštitnih naočara, pa je tražio nove, ali mu organizacija to nije dopustila. Nesrećni čovjek je vozio još dva kruga prije nego što je odustao, izjavivši da ga je smola skoro oslijepila.
Natjecanje je trajalo preko 12 časova. Prvi takmičari krenuli su prije šest ujutru, a pobjednik Ferenc Sisz završio je utrku u 12 časova i 17 minuta, prešavši preko 1.200 kilometara.
Iako je još 1901. godine održano prvo automobilsko takmičenje u Francuskoj, tek je ovo iz 1906. dobilo internacionalno priznanje pa se zato s pravom naziva prvim Grand Prixom. Od tada se ovaj prestižni događaj održava svake godine, izuzev za vrijeme svjetskih ratova i pandemije koronavirusa.
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.