Jednog sunčanog dana prije skoro 80 godina, pet mornaričkih aviona poletjelo je iz baze na Floridi. Bila je to rutinska obuka, poznata kao let 19. Nakon što su uzletjeli, ni avioni ni posada nikada više nisu viđeni.
Tako je nastala legenda. Bermudski trougao je područje koje je grubo rečeno – ograničeno Majamijem, Bermudima i Portorikom. Niko zvanično ne vodi statistiku, ali u prošlom vijeku brojni brodovi i avioni jednostavno su netragom nestali unutar ovog zamišljenog trougla.
U prošlosti su zabilježene neobične karakteristike ovog područja. i Kristofer Kolumbo je u svom dnevniku pisao o bizarnom ketanju igle kompasa u toj oblasti. Područje je dobilo ime u avgustu 1964. godine, kada je Vinsent Gadis skovao termin Bermudski trougao dok je pisao naslovnu priču o nestanku leta 19 za časopis Argosy. Tak članak je podstakao stvaranje brojnih mitova.
Nestanci su pripisivani ogromnim morskim čudovištima, džinovskim lignjama, vanzemaljacima i postojanju misteriozne treće dimenzije koju su stvorila nepoznata bića ili čak okeanu koji iznenada izbacuje velike količine zarobljenog metana.
Realnost je, kažu mnogi, daleko prozaičnija. Majka priroda, ljudska greška, loša izrada ili dizajn i obična loša sreća mogu da objasne mnoge nestanke.
Nestanak leta 19
Legenda o Bermudskom trouglu zauvijek će biti vezana za sudbonosnu vježbu koja se dogodila 5. decembra 1945. godine.
Pet Graman TBF avendžera, američkih torpednih bombardera, poletjelo je sa 14 oko 14:10 na rutinsku misiju obuke.
Predvođen instruktorom poručnikom Čarlsom Tejlorom, zadatak je bio let trokrakom trouglastom rutom sa nekoliko vježbi bombardovanja preko spruda Hen i Čikins.
U vrijeme kada GPS nije bio uobičajen u avionima, Tejlor je izgubio ubrzo nakon bombardovanja. Piloti koji su letjeli iznad vode te 1945. godine, oslanjali su se na kompas kako bi znali koliko dugo lete u određenom pravcu i kojom brzinom.
Oba kompasa u Tejlorovom avionu očigledno su bila neispravna. Transkripti komunikacije tokom leta sugerišu da nije nosio sat.
Avioni su letjeli u jednom smjeru, pa u drugom dok se blago dnevno svjetlo pretvaralo u tamno olujno more. Transkripti još daju informacije o tome da je Tejlor smišljao plan. Čim nivo goriva u prvom avionu padne ispod 10 galona, svih pet aviona je trebalo da slete na more.
“Leteći tenkovi”
– Avendžer je bio poznat kao izuzetno robustan avion. Piloti su ih ponekad nazivali “Gvozdene ptice”, rekao je Mark Evans, istoričar u Odeljenju za istoriju mornaričke avijacije Pomorskog istorijskog centra.
Kaže da su ti avioni pravljeni “kao tenkovi”.
– Ponekad bi se iz bitke vraćali izrešetani ali još uvijek u funkciji. Piloti su ih voljeli – dodaje on.
Takođe su bili veoma teški, bez pilota su imali oko 4.535 kilograma. Mogućnost da neko preživi slijetanje na otvoreno more bila je mala, šansa da preživi noć u hladnim vodama bila je nikakva, a vjerovatnoća da će olupina brzo spustiti na dno bila je velika.
U danima koji su uslijedili je izvršena masovna potraga na kopnu i moru, ali ni tijela ni olupine nikada nisu pronađeni.
Da tragedija bude veća i jedan od spasilačkih aviona takođe je nestao zajedno sa svojom posadom od 13 ljudi. Avion kojim su letjeli, PBM Mariner, nazivan je “letećim rezervoarom za gas”, najmanja varnica ili šibica mogle su da izazovu eksploziju. Jedan brod u tom području prijavio je da je vidio ogromnu vatrenu kuglu, kao i da je prošao kroz naftnu mrlju tačno u vrijeme i na mjestu gde se avion nalazio. Mornarica je obustavila proizvodnju tog aviona 1949. godine.
U konačnom izvještaju mornarice, za nestanak leta 19 okrivljena je greška pilota. Tejlorova porodica se pobudnila i, nakon nekoliko petresa, presuda je preinačena u “nepoznate uzroke”.
Groblje Atlantika
Područje Bermudskog trougla ima neke neobične karakteristike. To je jedno od samo dva mjesta na Zemlji, drugo je oblast nadimka Đavolje more na istočnoj obali Japana, koja ima sličnu misterioznu reputaciju, gdje se sever i sjeverni magnetni pol poravnavaju, što kompasu otežava očitavanje.
Takođe je dom nekih od najdubljih podvodnih rovova na svijetu; olupine su mogle da potonu u vodeni grob miljama ispod površine okeana. Većina morskog dna u Bermudskom trouglu je duboka oko 5.791 metar, najednom mjestu rov Portorika u jednom trenutku pada na 8.229 metara ispod nivoa mora, a snažne struje dodatno otežavaju plovidbu.
– Najveći problemi u toj oblasti obično su uragani – kaže Dejv Fejt iz Nacionalne uprave za okeane i atmosferu.
Golfska struja putuje duž zapadne ivice trougla, ističe Fejt, i mogla bi da bude faktor rizika. Golfska struja je poput rijeke unutar okeana, široke 64 do 80 kilometara, koja kruži sjevernim Atlantskim okeanom. Topla voda i struje od dva do četiri čvora mogu stvoriti vremenske obrasce koji ostaju kanalisani unutar nje.
– U odgovarajućim atmosferskim uslovima, mogu da nastanu neočekivano visoki talasi. Ako su talasi izvan Golfske struje visine oko dva i po, unutar nje mogu da budu dva, tri puta viši. Mornari ponekad mogu da prepoznaju Golfsku struju po oblacima i grmljavini iznad nje – rekao je Fejt.
Ipak, do danas ništa nije dokazano, a legende o Bermudskom trouglu ostaju da žive.
Agencije
Besplatnu Android aplikaciju portala SrpskaCafe preuzmite ovdje.